پادشاهى مملكت گيلان « 1 » متمكن پنداشت ، چون خاطر به متابعت و مطاوعت « 2 » ديوساران مملكت گيلان من جميع الجهات جمع داشت ، بعد از سه روز امرا و سپهسالاران و لشكريان خود را در كنار رود سفيدرود و فرضهء كوچسفهان گذاشته خود با معدودى چند از اعيان و مقرّبان رايت عزيمت به تسخير تنكابن كه واسطة العقد ولايت گيلان و « 3 » مازندران است افراشت . حيدر سلطان حاكم تنكابن بعد از اصغاى اين خبر دهشت اثر با سپاه و لشكرى كه داشت همّت به دفع شور و شرّ آن مغرور زيادهسر گماشته روى ايلغار به جانب رودخانهء منظر كه در عرض راه معبر آن بداختر و از رهگذر طغيان آب در آن وقت دريايى بود پرشور و شرّ ، گذاشت و بر كنار آن رود هرجا كه گذار بود به تعيين تفنگچيان كماندار و حفر جر [ 13 ] و خندق و مانند آن استحكام داده جگردارانه در برابر آن گروه گمنام ايستاد و تير جرأت و جلادت غريب شاه بر سنگ پيش دستى غازيان كينه خواه خورده چون به كنار آب رسيد عنان گاوتازى بازكشيد و بنا بر آنكه خبر جمعيّت و قرب ورود امراى بهرام صولت و فرار لشكريان خود را از رشت شنيده بود جرأت عبور از آن بحر پرشوروشرّ ننموده هواى دلگشاى تسخير و تصرّف تنكابن را به مقتضاى :
مصراع
كهن زنبيلى از بغداد كم گير
از سر بهدر كرده به عزيمت آنكه به لشكريان خود پيوندد روى هزيمت به صوب مراجعت آورد و غازيان روملو طريق تعاقب آن فتنهجو پيموده دست و تيغ جرأت و جلادت به قتل و غارت لشكريان وى گشودند و با آنكه جمعى كثير و جمى « 4 » غفير از امرا و سپهسالاران و اعيان سپاه روسياه آن گمراه در عرض راه گريز طعمه تيغ ستيز « 5 » غازيان خونريز گرديد ، آن مغرور زياد سر ، آن شكست نمايان را به روى بزرگى خود نياورده به جانب لاهيجان به سرعت باد وزان روان شد . و مقارن آن بيرام قلى سلطان مير صوفى از راه مآلانديشى با قشون خود سر راه بر غريب شاه و اتباع
هامش
( 1 ) . ب : گيلان را بر خود .
( 2 ) . م : خاطر به متابعت و متابعت .
( 3 ) . الف ، ب : « گيلان و » ندارد .
( 4 ) . الف ، ب : فوجى .
( 5 ) . الف ، ب : تيز .