تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨
جلد مذكورات توجيه ديوان اعلى سرافراز شد . ديگر از سوانح كه در اثناى اقامت معمورهء جنّت « 1 » قرين دار السلطنهء قزوين روى نمود ، قضيهء غريبهء سياست ثانى اثنين شرف الدين خوارزمى و سعد الدولة يهود قواماى نويسنده بقايا بود . خلاصه اين ماجرا آنكه ، در ايّامى كه ميرزا طالب خان وزير ديوان اعلى خلف حاتم بيك اعتماد الدولة بنا بر عدم اعتنا به شأن « 2 » سخت‌گيرىها مطعون ميرزا معصوم مستوفى بقايا بود ، در مجالس ارم‌نشان راه سخن يافته اسناد بعضى تهمتها به وى مىنمود و رفته رفته اين معنى باعث كثرت اعتبار ميرزا معصوم و كسر اقتدار ميرزا طالب خان گرديده اكثر اسناد و نوشتجات رقم كردهء خدمتش را پاره مىكرد و چون خرمن حيات آن وزير ستوده صفات به شعلهء تيغ خشم و غضب « 3 » قهرمان قهر شاهانه ، چنانچه گذشت ، به باد فنا رفت و ميرزا تقى مشهور به سارو تقى بر مسند وزارت ديوان اعلى متمكّن گرديد ، ميرزا معصوم كه در فضاى هواى خيال محال جاه و جلال بال بلندپروازى و استقلال « 4 » گشوده داشت ، وزير سابق و لاحق را يكى پنداشت و با ميرزا تقى نيز از در زياده‌سرى و بلندپروازى « 5 » درآمده پاى از پايهء حدّ خودشناسى فرانهاد و بدين جهت در ميان ايشان الفت به كلفت و صداقت به عداوت مبدل گرديده كار به جايى رسيد كه كوكب ترفع و اقتدار ميرزا معصوم راجع گرديد و سبب كسر اعتبار وى آن بود كه در آن اوقات به تقريبات حسن خدمات و پيداكنندگى كتاب سركار بقايا را در تنقيح محاسبات و تحرير نسخه‌جات به عرض اقدس رسانيده انعامات به جهت ايشان گرفته بود و ميرزا تقى كه در كمين فرصت ، منتظر وقت بوده تنخواه انعامات كتاب سركار بقايا را بر توفيرات كه نسخه‌اى بر آنها درست داشته بودند حواله نمود و ميرزا معصوم را چون معلوم بود كه دينارى از آن توفيرات احتمال وصول و ايصال ندارد قبول گرفتن تنخواه از بابت وجوهات مذكوره نمىنمود و طلب تنخواه سريع الوصول [ 177 ] از ساير وجوهات
هامش
( 1 ) . ب : خلت . ( 2 ) . الف ، ب : نشان . ( 3 ) . الف ، ب : « و غضب » ندارد . ( 4 ) . الف ، ب : اشتعال . ( 5 ) . الف ، ب : « گشوده داشت . . . بلندپروازى » ندارد .
ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 288 | محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى