نقش امام موسى بن جعفر ( ع ) در جنبش مكتبى
زيادهروى در دوران عبّاسيان
ابراهيم بن محمّد بن على ، معروف به « امام » اوّلين خليفهء عبّاسيان بود كه مردم با او بيعت كردند ولى قبل از آنكه بتواند بر مسند حكومت تكيه زند به دست امويان مسموم و به قتل رسيد و چنانكه در برخى كتابهاى تاريخى وارد شده است جسد وى نيز به آتش كشيده شد .
فرزند او « محمّد » اگرچه در حكومت عبّاسيان از احترام زيادى برخوردار بود ولى ، با اين وجود به خلافت نرسيد . محمّد برادر زادهء ابو العباس سفّاح و منصور بود و ابراهيم معروف به « امام » و سفّاح و منصور فرزندان محمّد بن على بن عبد اللّه بن عبّاس بودند .
روزى محمّد بن ابراهيم در حالى كه سبدى از جواهر به همراه داشت نزد فضل بن يحيى آمد و چنين گفت : « دارايى من كمتر از نيازم است و يك ميليون درهم مقروضم و شرم دارم كسى را از اين مطلب آگاه سازم و بر من گران است كه اين مبلغ را از يكى از بازرگانان قرض كنم اگرچه مىتوانم وثيقهاى معادل اين مبلغ نزد او بگذارم و تو - خداوند حفظت كند - با بازرگانان بسيارى رابطه دارى ، از تو مىخواهم كه از يكى از بازرگانان اين مبلغ را براى من قرض كنى و اين گرو ( سبد جواهر ) را در اختيار او بگذارى . »
فضل به او پاسخ داد : اطاعت مىشود و براى آنكه نياز تو را زودتر برآوريم بايد امروز را نزد ما اقامت كنى ، وى نيز نزد او ماند ، فضل سبد را گرفت و به منزلش برد و از وكيل محمّد رسيدى گرفت ، محمّد تا اوّل شب در آنجا بود و سپس به خانهء خود رفت و در آنجا يك ميليون درهم را در