على ( ع ) و ساير ائمّه بدقّت مراقب رويدادهاى سياسى بودند ، ليكن شهادت فاجعهآميز امام كاظم ( ع ) با شهادت ساير ائمّه ( ع ) تفاوت دارد براى مثال امام حسن ( ع ) يك بار هم به زندان نيفتاد ولى با مكر و فريب به او سم خورانيدند و با اين شيوهء ناجوانمردانه توانستند امام را از بين ببرند . امام زين العابدين نيز با روش مكّارانهاى مسموم شد . امام صادق و على بن موسى الرضا و ساير ائمّه نيز به همين ترتيب به شهادت رسيدند . شهادت و به خاك سپردن اين امامان با احترام همراه بود . اين ائمّه هرگز در زندگىشان زندانى نشدند و همچون امام حسين و امام موسى بن جعفر ( ع ) مورد اهانت قرار نگرفتند .
چرا زندگى اين دو امام شهيد ، رنگ خاصّى داشته است و مملو از تراژدى و زندانهاى طولانى و قتل و اهانت بوده است ؟ خلفاى اموى و عبّاسى از ائمّه مىترسيدهاند و هرگاه خليفهاى تصميم مىگرفت نقشهء به شهادت رساندن امامى را به اجرا درآورد به يكى از خواصّ خود دستور مىداد كه نقشهء ترور امام را طرح كند . اين مسأله از همهء اطرافيان خليفه حتّى وزرا پنهان مىماند زيرا همهء اين افراد جزء مكتبيها به شمار مىرفتند .
در زيارت وارد شده است كه به جنازهء امام نيز اهانت و بىاحترامى مىشد و اين براى امام اهانت بزرگى به شمار مىآيد . پس از آنكه سليمان جسد امام را تحويل گرفت ، گفت : اين جنازهء موسى بن جعفر است ، به او بنگريد ، مردم نيز به چهرهء بىجان او چشم دوختند 5 .
روايت شده است كه چون جنازهء پاك امام به جمع نگهبانان آورده شد ، چهار نگهبان برخاستند و فرياد كردند : « اى مردم ! كسى كه مىخواهد . . . فرزند . . . موسى بن جعفر را ببيند خارج شود . 6 »
آرى اينها كلماتى را فرياد مىكردند كه از به زبان آوردن آن به خدا پناه مىبريم ، حتّى گفته شده است كه جنازهء حضرت سه روز بر سر راه بود هر كه بر او مىگذشت جنازه را مىنگريست و سپس در دفترى كه در آنجا ، نهاده شده بود يادداشت مىكرد . 7
در اينجا خودبخود اين سؤال پيش مىآيد :
چرا زندگى امام موسى بن جعفر ( ع ) همچون زندگى امام حسين ( ع ) چنين خصوصيّتى داشته است ؟ زيرا ، امام موسى بن جعفر ( ع ) اقدام به طرح نقشهاى كرده بود تا اوضاع سياسى امّت را تغيير دهد ، اين نقشه از پنهان كردن امامت موسى ( ع ) توسّط امام صادق ( ع ) شروع شد و با رويدادهاى زندگى حضرت و سرانجام وفات ايشان پايان يافت .
همهء اين امور ما را به طبيعت زندگى انقلابيى كه دوران امام موسى بن جعفر را از سايرين جدا مىسازد ، راهنمايى مىكند .
امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — صفحة 184
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٨٤