تخطي إلى المحتوى الرئيسي

امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — صفحة 163

مساهمون:

ص١٦٣
مناطقى استراتژيك به شمار مىآمدند چرا كه عابدان و زاهدان و فقها و حجّاج بسيارى در آن يافت مىشدند ، مضافا بر اين‌كه حرمين شريفين نيز در آن‌جا بود . ولى اين دو شهر از نظر نظامى و سياسى اهميّتى نداشتند بلكه ، بصره و كوفه و بغداد مراكز سياسى حكومت اسلامى به شمار مىرفتند . علاوهء بر آن ، همچنان كه قبلا هم گفتيم حجاز منطقه‌اى بىحفاط بود كه از طرف هر ارتش متجاوزى ، براحتى فتح مىشد . از آن‌جا كه اين مناطق ( بصره ، كوفه و بغداد ) مراكز حكومت به شمار مىآمدند پس چگونه ممكن بود اصحاب فخّ خروج خود را براى انقلاب از مدينه و مكّه شروع كنند . ايشان از انقلابهاى گذشته مثل واقعهء « حرّه » يا قيام عبد اللّه بن زبير يا حتّى از انقلاب محمّد بن عبد اللّه كه اخيرا صورت گرفته بود و همگى دچار همين اشتباه شده بودند و اين امر موجب شده بود كه به سادگى با شكست روبرو شوند ، عبرت نگرفتند . على بن حسين بن على بن حسن بايد از تجربهء محمّد عبرت مىگرفت و بايد قبل از خروج مدّتى زياد درنگ مىكرد و مبلّغان خود را به نقاط مختلف مىفرستاد و بايد در زمينهء اطّلاعات و امور سرّى سازمان و جز آن انضباط بيشترى را حاكم مىگرداند زيرا اينها پندها و عبرتهايى بود كه لازم بود آنها را از تجربهء محمّد بن عبد اللّه بن حسن بن حسن كسب مىكرد . هر دو گروه در منطقه‌اى به نام « فخ » با يكديگر روبرو شدند و به جنگ پرداختند . گروه حسين بن على امتحان خوبى دادند و همچون كوه سختى در برابر دشمنان مقاومت كردند تا آن‌جا كه موسى بن عيسى يكى از فرماندهان ارتش بنى عبّاس از حسين بن على تقاضا كرد تا جنگ متوقّف شود و از روى نيرنگ و فريب به حسين بن على چنين گفت : « تو در امان هستى . » امّا حسين از سازش خوددارى كرد ولى محمّد بن سليمان اين حيله را تكرار كرد و به او چنين گفت : « اى پسر دايى ، از خدا در دل بترس و تو در امان هستى . » حسن بن محمّد در حالى كه تيرى به چشمش اصابت كرده بود ، پاسخ داد : « به خدا سوگند براى شما امانى نيست 7 . » حسين ، حسن بن محمّد را مأمور كرد تا با ارتش بنى عبّاس به سختى نبرد كند ولى ياران حسين على رغم آن‌كه با شجاعت شگفت‌آورى كارزار مىكردند ، سرانجام كشته شدند .

ادريس وارث جنبش فخّ

از ميان ياران حسين ، ادريس بن عبد اللّه بن حسن بن امام حسن ( ع ) باقى مانده بود ، برادر ادريس ، يحيى نيز كه با محمّد و ابراهيم دو پسر ديگر عبد اللّه زمينه را براى انقلاب آماده مىكرد ، زنده مانده بود . اين سه نفر ( محمّد ، ابراهيم و يحيى ) در زمان بنى اميّه و ابتداى حكومت بنى عبّاس ، رهبرى جنبش را به عهده داشتند . ادريس در اين زمان پنهان بود و به برنامه‌ريزى نهضت خود
امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — صفحة 163 | السيد محمد تقي المدرسي