فلسفهء غيبت در ميان انقلابيها
اگر كسى از اهل بيت غيبت مىكرد اين بدان معنا بود كه حركت جديدى آغاز شده است و به هيچوجه غيبت وى بدان معنا نبود كه صحنه را ترك كرده باشد بلكه صرفا خود را مخفى و هويّت خويش را پنهان داشته است تا بتواند با گروهها ارتباط برقرار كند و كارهاى لازم و زمينهساز را به انجام برساند و زمانى كه ساعت شروع عمليّات فرا رسيد ظاهر شود و انقلاب را علنى كند .
اين مسأله دربارهء دو فرزند عيسى ( احمد و زيد ) نيز پيش آمد . صاحب ، آن دو را برداشت و نزد مهدى عبّاسى آورد ، مهدى نيز سرپرستى آن دو را پذيرفت و پيش خود چنين گفت : اين دو ، فرزندان زيد هستند پس بايد آنها را بر مبناى تفكّر عبّاسى به خوبى تربيت كنم ، وى فرزندان زيد را تحت سرپرستى مدرّسانى قرار داد تا ايشان را به روش و طرز تفكّر عبّاسيان پرورش دهند . اين دو در دربار پادشاهى به گونهاى بزرگ شدند كه مىپنداشتى از خانوادهء سلطنتى هستند ، ولى وقتى كه حكومت به هارون الرشيد رسيد يكى از آن دو ( احمد ) دربار را ترك كرد و در مسجد به زهد و عبادت پرداخت . اينگونه شيوه ، پوشش كارهايى بوده است كه تاريخ ذكرى از آنها به ميان نمىآورد . اين مسأله بويژه با در نظر گرفتن اين واقعيّت تاريخى كه : « تاريخ مسير زندگى و كارهاى برجستهء بسيارى از مجاهدان را دنبال نمىكند ، ليكن بشريّت پيوسته مديون ايشان است . » عجيب نيست .
زيديه فرزند ديگر عيسى يعنى ، زيد بن عيسى را در ميان خود گرفتند ولى هارون الرشيد او را دستگير كرد و به زندان افكند . زيد از زندان گريخت و از ديدهها پنهان شد و بار ديگر به جنبش زيديه پيوست و بقيهء عمر خود را در اين راه صرف كرد . محمّد نيز چنين سرنوشتى يافت ، او و سپس ابراهيم نيز مخفى شدند ، آنها برادرى داشتند كه ادريس بن عبد اللّه بن حسين بن حسن بن على بن ابى طالب ( ع ) نام داشت كه او هم مخفى شد . ساير برادران محمّد و فرزندان وى در شهرهاى مختلف ، مردم را به امامت محمّد دعوت مىكردند . از اطرافيان وى ، پسرش على بن محمّد راهى مصر شد و پسر ديگرش عبد اللّه به خراسان رفت و پسر سوّمش حسن ، راه يمن را در پيش گرفت و برادرش موسى به شمال سوريه و برادر ديگرش يحيى ، به رى و سپس به طبرستان رفت . ايشان در دورهء امويان جنبشى انقلابى را شكل داده بودند و پس از آن گروهى از بنى هاشم در ( ابوا ) كه بين مكّه و مدينه قرار داشت ، گرد آمدند ، ابراهيم بن محمّد بن على بن عبد اللّه عبّاسى ( كه بعدا در تبليغات بنى عبّاس به امام ملقّب شد ) و ابو جعفر منصور و صالح بن على و عبد اللّه بن حسن بن حسن و دو پسر وى محمّد و ابراهيم و نيز محمّد بن عبد اللّه بن عمر بن عثمان ، در ميان اين عدّه بودند .