انجام دهد و دوباره نماز جمعه را با قصد قربت ( چونكه قصد وجه ممكن نمىباشد ) احتياطا انجام دهد كه در نتيجه هم عمل بظنّ نموده و امتثال تفصيلى انجام داده و هم عمل به احتياط كرده است و با خاطر آسوده و راحت از مصلّاى نماز جمعه بيرون مىآيد و روايت دعائم الاسلام را زير لب زمزمهكنان بسوى خانهاش بازميگردد روايت دعائم الاسلام : ( اربعة يستأنفون العمل المريض اذا برء و الحاجّ اذا قضى حجّه و المشرك اذا اسلم و المنصرف من الجمعة ) « چهار طائفه بايد عمل خود را از سر بگيرند بخاطر آنكه گناهانشان بخشيده شده است .
مريضى كه بهبودى پيدا كرده حاجىاى كه مناسك حجّش را انجام داده و مشركى كه مسلمان شده و كسى كه در نماز جمعه شركت نموده و بسوى خانهاش برمىگردد . »
( قوله و توهّم انّ هذا قد يخالف . . . ق صفحه 16 سطر 18 ج صفحه 27 سطر 3 ) ما حصل توهم اين است كه در مثال مزبور احتمال دارد كه واجب واقعى همان نماز جمعه باشد كه با قصد قربت نه با قصد وجوب ، آن را انجام داده است و نيّت وجوب در صلاة ظهر مخلّ واجب بودن نماز جمعه مىباشد بنابراين چنين شيوهاى مخالف با احتياط مىباشد . مدفوع . . . ما حصل جواب اين است كه اين اندازه مخالفت در رابطه با عمل به احتياط چيزى است كه ناچارا بايد مرتكب شد و اگر صلاة جمعه را ايضا با قصد وجوب انجام بدهد فاسد و باطل است چه آنكه از نظر ظاهر طبق اقامه ظنّ ، صلاة ظهر واجب است نه صلاة جمعه .
( و ان شئت قلت . . . ) به سخن ديگر مكلّف طبق ظنّ معتبرش عمل نموده و صلاة ظهر را با قصد وجوب انجام داده است و حكم ظاهرى در حق مكلف همان وجوب صلاة ظهر مىباشد و صلاة جمعه را احتياطا انجام مىدهد و به اجماع علماء در عمل احتياطى قصد وجه ( قصد وجوب ) ساقط مىباشد و حتى كسانى كه در مقام امتثال ، قصد وجه ( قصد وجوب ) را شرط نمودهاند در مورد احتياط قصد وجه را ساقط مىدانند چه آنكه اگر در مقام احتياط ايضا قصد وجه را شرط بدانند
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٤٦