چشم جناب احتياط مىشود .
( و هذا ليس تقييدا فى دليل تلك العبادة حتّى يرفع باطلاقه كما لا يخفى . ) در اين عبارت كوتاه از اشكالى پاسخ مىدهد و آن اشكال اين است كه اگر در مسئله تعبّديت و قصد قربت در صلاة مثلا ، شك نمائيم با اطلاق دليل وجوب صلاة ( صلّ ) قيد قصد قربت و تعبّديت را نفى مىكنيم . بنابراين در هر عبادتى اگر در تعبّديت و قصد قربت آن شك نموديم اصالة الاطلاق را جارى مىنمائيم و قيد قصد قربت را نفى خواهيم نمود .
پاسخ اين ايراد اين است كه اطلاق متفرّع بر تقييد است يعنى اطلاق در جايى است كه تقييد امكان داشته باشد مثلا در مورد جزئيّت جلسه استراحت در نماز ، شك مىكنيم و مىبينيم كه دليل وجوب صلاة مطلق ذكر شده و به جلسه استراحت مقيد نشده است در اين فرض اصالة الاطلاق جارى مىشود چه آنكه تقييد امكان دارد يعنى مولى مىتوانست دليل وجوب صلاة را مقيد به جلسه استراحت نمايد و بگويد صلّ مع السّورة و الركوع و السجود و و . . . و مع الجلسة الاستراحة ) حالا كه دليل وجوب صلاة نسبت به جلسه استراحت اطلاق دارد لذا اصالة الاطلاق جارى خواهد شد و امّا در مورد تعبّديت ( قصد امر ) دليل وجوب صلاة هرگز مقيد به تعبّديت ( قصد امر ) نمىشود براى اينكه دور و تقديم شىء بر نفس شىء لازم مىشود و نظر بر اينكه تقييد دليل صلاة نسبت به تعبّديت ، غيرممكن است لذا تمسك باطلاق دليل صلاة جهت نفى تعبديّت غيرممكن مىباشد .
( دقت فرمائيد ) مقصود عبارت مذكور اين است : « و هذا ليس تقييدا . . . » يعنى تعبّديت صلاة مثلا چيزى نيست كه از تقييدات و قيود دليل وجوب صلاة باشد حتى يرفع باطلاقه . . . تا با تمسك باطلاق دليل صلاة ، اعتبار تعبّديت در صلاة ، رفع و بر طرف گردد بخاطر اينكه تقييد دليل صلاة به تعبّديت غيرممكن است و تمسّك باطلاق آنهم غيرممكن خواهد بود بعبارة ديگر اصلا اطلاقى
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 144
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٤٤