( قوله و ان توقّف الاحتياط على التّكرار . . . )
( شرح )
صورت چهارم دوران امر بين احتياط و عمل بظنّ خاصّ و متوقّف بودن احتياط بر تكرار عبادة ، شيخ « ره » مىفرمايد : در اين صورت بحسب ظاهر احتياط و تكرار عمل نه تنها جائز و روا مىباشد كه نسبت به عمل بظنّ خاصّ و امتثال تفصيلى ، اولويّت و برترى دارد و دليل اولويّت همان مطلبى است كه قبلا بيان گرديد كه در احتياط و تكرار عمل ، قطع و يقين به انجام مأمور به واقعى و تحصيل واقع ، حاصل مىشود مثلا نمىداند قصر واجب است و يا تمام اگر صلاة را يكبار قصرا بخواند و بار ديگر تماما بخواند يقين به حصول واقع دارد چه آنكه در واقع يا نماز قصر واجب است و يا نماز تمام و از نظر عقل تحصيل واقع بطريق قطع و يقين ( و لو اجمالا يعنى با امتثال اجمالى كه همان احتياط است ) اولى و بهتر است از امتثال تفصيلى ظنّى كه يقين به تحصيل واقع ندارد و ادلّهاى كه بر اعتبار و حجيّت ظنون خاصّه دلالت دارند ( آيه نبأ ، حكم عقل و عقلاء ، روايات و اجماع و غيرذلك ) تنها چيزى را كه در مورد ظنّ خاصّ ثابت مىنمايند و تنها ارمغانى كه براى ظنّ خاصّ آوردهاند اين است كه در مقام امتثال تكليف ، عمل به ظنّ خاصّ جهت تحصيل واقع ، مكفى مىباشد و امّا اينكه در فرض دوران امر بين عمل به احتياط و عمل بظنّ خاصّ حق تقدّم با ظنّ خاصّ باشد و جهت امتثال و تحصيل واقع عمل بظنّ خاصّ را معيّن نمايد و عمل به احتياط را نفى نمايد ، از ادلّه استفاده نمىشود . بنابراين در صورت چهارم احتياط و امتثال اجمالى علاوه بر جواز عملى ، اولويّت و برترى نسبت به عمل بظنّ خاصّ را از آن خود ساخته است
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 142
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٤٢