نمونهاى از فلزكارىهاى اوايل اسلام ، جعبهاى است در كليساى ژرونا « 1 » در قرطبه كه از چوب ساخته شده و روى آن را با ورقهاى از نقره و شاخ و برگهايى از اين فلز پوشانيدهاند كه به حكام دوره دوم حكومت اموى ( 961 ق / 76 م ) تعلق دارد . « 2 »
از آثار طلا و نقرهكارىهاى اوايل اسلام چيزى باقى نمانده و تنها در اين زمينه مىتوان ظروف برنجى ، مسى و مفرغى متعلق به ثروتمندان را بررسى كرد . « 3 »
صنعتگران اسلامى غير از طرحهاى برجسته ، نقش و نگارهاى زرين و سيمين را در زيباسازى آلات فلزى بهكار مىبردند . در اواسط سده دوازدهم ميلادى ، طلاكوبى و زرنشاندن در فلزات به اوج كمال رسيد « 4 » و در پايان سده چهاردهم ميلادى ، صنعت زرنشاندن در فلزات رو به افول نهاد . « 5 »
حمله مغولان به شهرهاى عراق ، صنعتگران اين منطقه را پراكنده ساخت و موجب نفوذ اين صنعت در مصر گرديد . « 6 »
از اشياى ديگر ، ابريقها و طشتهاى متعلق به سدههاى سيزده و چهارده ميلادى است كه نمونههايى از آنها در گنجينه ويكتوريا و آلبرت وجود دارد . برخى از آنها بسيار عالى است و در هيچ كجاى دنيا مانند آنها يافت نمىشود . در سده پانزدهم ميلادى ، ايتاليايىها به واسطه تجارت با مشرق ، از اين صنايع در شهرهاى ونيز و ورونا تقليد كردند . همچنين دستهاى از صنعتگران ايرانى ساكن ونيز ، ساختن اشياى فلزى زيبا را آغاز كردند .
نقره و طلانشانى روى فلزات ، بهدست صنعتگران اسلامى در قرون وسطى ، مانند ميناكارى اروپايىها بوده است با اين تفاوت كه اروپايىها بهجاى تزئينات فلزات قيمتى ، نقوش را با شيشههاى رنگارنگ پر مىكردند . « 7 »
هامش
( 1 ). Gerona .( 2 ) . توماسواكر آرنولد و آلفرد گيوم ، ميراث اسلام ، ص 38 .
( 3 ) . همان ؛ ارنست كونل ، هنر اسلامى ، ص 70 - 68 .
( 4 ) . توماسواكر آرنولد و آلفرد گيوم ، ميراث اسلام ، ص 38 ؛ گوستاو لوبون ، تاريخ تمدن اسلام و عرب ، ص 640 و 641 .
( 5 ) . همان ، ص 641 - 639 ؛ توماسواكر آرنولد و آلفرد گيوم ، ميراث اسلام ، ص 42 .
( 6 ) . ارنست كونل ، هنر اسلامى ، ص 94 و 95 .
( 7 ) . همان ، ص 68 و 69 ؛ توماسواكر آرنولد و آلفرد گيوم ، ميراث اسلام ، ص 42 و 43 .