تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
رساله افيونيه : اين رساله را عمادالدين محمود بن مسعود شيرازى ، در موضوع منافع و مضرات ترياك و موارد مجاز استعمال آن به فارسى تأليف كرده است . كتاب در چهارده باب ، ده فصل و يك خاتمه است ، البته شمار بخش‌بندى آن در نسخه‌ها يكسان نيست . نسخه‌اى از اين رساله در كتابخانه مجلس نگهدارى مىشود كه تاريخ كتابت آن 999 هجرى است . العمدة فى صناعة الجراح : كتابى است عربى از امين‌الدوله ابوالفرج بن موفق‌الدين يعقوب كرَكى ، معروف به ابن‌قف ( 685 - 630 ق ) پزشك و نويسنده مسيحى سورى . اين كتاب به نام‌هاى العمدة فى الجراح ، عمدة الجراحين و عمدة الاصلاح فى عمل صناعة الجراح نيز ناميده شده است . مطالب آن در بيست مقاله دربردارنده مباحث نظرى و عملى جراحى است . العمده پاسخگوى همه نيازهاى يك جراح در سده هفتم بود و مفصل‌ترين كتاب جراحى عربى در سراسر سده‌هاى ميانه به‌شمار مىرود . نسخه‌اى خطى از اين كتاب در كتابخانه مجلس نگهدارى مىشود . همچنين اين كتاب در 1356 هجرى ، در حيدرآباد دكن ، در دو مجلد منتشر شد . فردوس الحكمه فى الطب : كتابى است از ابوالحسن على بن سهل رَبَّن طبرى ، طبيب ايرانى قرن سوم هجرى . اين كتاب در 235 هجرى تأليف شده است . در فردوس الحكمه مطالب فراوانى در زمينه‌هاى حكمت طبيعى ، تاريخ تكامل ، بدن‌شناسى ، روان‌شناسى ، بهداشت ، نظريه تغذيه ، پزشكى داخلى ، داروسازى ، اقليم‌شناسى ، كيهان‌شناسى و نجوم گرد آمده است . اين كتاب در 1928 ميلادى در برلين به چاپ رسيده است . الفصول فى الطب : كتابى است عربى از محمد بن زكرياى رازى ( 313 - 251 ق ) از بزرگ‌ترين دانشمندان ايرانى و طبيب بالينى اسلام . رازى در ابتداى اين كتاب مىگويد : « چون كتاب فصول بقراط را به سبب نداشتن نظم و تفصيل براى جويندگان دانش و معلمى مشكل ديدم بر آن شدم كه كتاب را تنظيم كنم تا بدان بتوان به دنياى طب راه يافت و به آسانى در دسترس شاگردان باشد » . اين كتاب 29 فصل دارد . نسخه‌اى خطى از آن در كتابخانه ملى ملك نگهدارى مىشود . اين كتاب به الفصول و يسمى بالمرشد نيز معروف است . القانون فى الطب : كتابى است به عربى در طب از ابوعلى سينا . اين كتاب دربردارنده پنج بخش است كه هر يك به چندين فن تقسيم شده است : كليات طب ، ادويه مفرده ، امراض