نصرالدين محمد علاءالدوله قزل ارسلان ( وليعهد اتسز خوارزمشاه ) ، تهيه كرد . بخش علمى اين كتاب دو مقاله ( حفظ صحت در شانزده باب ، و تقويم المعرفه در شش باب ) دارد . بخش عملى هفت مقاله به اين ترتيب است : در وصيتهايى كه طبيب را گوش بدان بايد داشت ، در علاج بيمارىهاى اندامها در هجده باب ، در تب حصبه و آبله و مانند آن ، آماسها و ريشهها ، علاج شكستگىها و گرفتگى و فشردگى استخوان ، تدبير زينت و داءالثعلب و علاج زهر . نسخههاى فراوانى از اين كتاب بهجا مانده است . اين كتاب در تهران ، در 1369 به چاپ رسيده است .
دانشنامه ميسرى يا طب منصورى : كتابى است فارسى از حكيم ميسرى ، پزشك قرن چهارم هجرى . اين اثر منظوم بر وزن « مفاعيلن ، مفاعيلن ، فعولن » گوياى علوم پزشكى عملى و قديمىترين كتاب شعر فارسى در طب است كه به دست ما رسيده است . نسخه خطى اين دانشنامه بى نظير در كتابخانه ملى پاريس نگهدارى مىشود . همچنين اين كتاب در تهران ، در 1366 به چاپ رسيده است .
تقسيم العلل يا كتاب التقسيم و التشعير : كتابى است به عربى از محمد بن زكرياى رازى ( 313 - 252 ق ) . رازى در اين كتاب امراض و علل و اسباب آنها را با شرح طبقهبندى كرده است . اين كتاب شامل جميع بيمارىها از سر تا پاست . نسخهاى خطى از آن در كتابخانه ملى ملك نگهدارى مىشود . احتمالًا اين همان كتابى است كه ابننديم و ابن ابىاصيبعه آن را به نام تقسيم الامراض و اسبابها و علاجاتها على الشرح آوردهاند .
دعوة الاطباء : كتابى است عربى در طب از ابنبطلان ( م . 455 ق ) پزشك مسيحى بغدادى . وى اين كتاب را به نام امير نصرالدوله ابونصر احمد بن مروان ( حاكم مروانى ميافارقين ) نگاشت . اين كتاب در 1901 ميلادى در اسكندريه به چاپ رسيد و صدقى بيك آن را به فرانسه ترجمه كرد و در 1931 ميلادى در پاريس منتشر شد .
دلايل النبض : كتابى است به فارسى در شناختن نبض ، از يوسف هروى ( م . 900 ق ) ، پزشك دربار بابر و همايون شاه . اين كتاب ده بخش دارد : مقدار انبساط نبض ، قرع نبض ، زمان حركت ، زمان سكون ، قوام تپش ، كيفيت جسم عرق ، رطوبت ما فى العروق ، استوار و اختلاف در احوال نبض ، انتظام و عدم انتظام و وزن . نسخههاى بسيارى از اين كتاب در كتابخانهها نگهدارى مىشود .
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 174
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٧٤