سادهاى كه بر اعضاى بدن از سر تا پا واقع مىشود ، امراض سادهاى كه مختص عضوى نيستند ، و كتاب پنجم در ادويه مركب . بر قانون نيز ، همچون ديگر كتب مهم ، شرح و حاشيههاى فراوانى نوشته شده و تلخيصهايى نيز از آن تهيه شده است . از شروح مهم آن شرح فخر رازى و شرح قطبالدين شيرازى است . از تلخيصهاى قانون كتاب موجز ابننفيس و ديگرى تنقيح القانون هبةالله ابن جُمَيْع اسرائيلى است . گراردوى كرمونايى ، در 1187 ميلادى ، قانون را به لاتين ترجمه كرده كه چندينبار تجديد چاپ شده است . كليات قانون را نيز ملافتح الله ابن فخرالدين شيرازى به فارسى ترجمه كرده است .
القولنج : كتابى است عربى از محمد بن زكرياى رازى ( 313 - 251 ق ) . در اين كتاب از اقسام قولنجها سخن به ميان آمده است . نسخهاى خطى از اين كتاب شامل هجده باب در كتابخانه ملك نگهدارى مىشود . در باب اول آن آمده كه بسيارى از اطبا براى درمان قولنج ادويهاى در كتب خود ذكر كردهاند كه مفيد نيست . در باب دوم آمده كه اين درد شبيه دردهاى ديگرِ مخالف آن است و بايد طبيب معالج بدان آشنايى كامل داشته باشد . باب پنجم درباره اقسام قولنج و باب هجدهم در بيان علامات سختى دليل بر قولنج است .
كامل الصناعة الطبيه : كتابى است عربى از على بن عباس مجوسى اهوازى ، طبيب مخصوص عضدالدوله ديلمى . اين كتاب به طب ملكى معروف است . نسخههاى متعددى از آن در دست است و چندينبار به چاپ رسيده است . اين كتاب دو جزء عمده دارد : طب نظرى و طب عملى . هر جزء اين كتاب دربردارنده ده مقاله با ابواب گوناگون است .
كفاية منصورى يا كفاية مجاهديه : كتابى است در طب به فارسى از منصور بن محمد بن احمد بن يوسف بن الياس شيرازى كه به نام مجاهدالسلطنه زينالعابدين بن شاه شجاع مبارزالدين محمد ( حكومت : 793 - 786 ق ) در دو فن نظرى و عملى نگاشته است . نسخ بسيارى از اين كتاب در كتابخانهها نگهدارى مىشود .
كناش فاخر : ابوريحان اين كتاب را به گمان خود اثر رازى مىشمرد . موضوع اصلى آن درباره مبحث درمان است و مؤلف در آن جميع بيمارىها و معالجات را از دو منبع تقسيم و تشجير اثر رازى و كناش ابنسرابيون نقل كرده است . ابنسينا نيز از اين كتاب استفادههاى فراوانى برده است . كتاب در دو جزء به بيمارىهاى سراسر بدن پرداخته است : جزء اول از سر
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 178
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٧٨