الطب ، حاضر صناعة الطب ، الجامع الكبير و الجامع نيز معروف است . اين كتاب بنا به گفته ابن ابىاصيبعه در دوازده باب نگاشته شده و در آن مطالبى آمده درباره بهداشت و درمان و بيمارىها و شكستگىها و ضايعات اعضا ، شكستهبندى و درمان آنها ، نيروى غذا ، داروها و داروهاى مركب ، داروسازى ، انواع بدنها ، وزنها و كيلها ، تشريح و وظايف اعضا و علل طبيعى در طب ، و مقدمات طب و درمانها و آنچه جالينوس از طب دريافته و حنين بن اسحاق ذكر نكرده . ابنعميد ، وزير ركن الدوله ديلمى ، پس از وفات رازى اوراق پراكندهاى را كه از او باقى مانده بود به اهتمام شاگردانش جمعآورى و الحاوى را تهيه كرد . اين كتاب حدود سى مجلد دارد و اكنون نسخ خطى متعددى از آن در دست است .
كتاب الحيوان : كتابى است به عربى در زمينه جانورشناسى از ابوعثمان عمرو بن بحر بصرى ( 255 - 160 ق ) ، معروف به جاحظ بصرى ، نويسنده بزرگ عرب . اين كتاب شامل وصف طبايع حيوانات است و نويسنده آن در توضيح هر حيوان مطالبى از حكمت ، ادب ، تاريخ و حكايات گوناگون درباره آن را در كتاب گنجانده است . اين كتاب ، علاوه بر فوايد تاريخى و ادبى ، از نظر جانورشناسى و دامپزشكى نيز نكات مهمى دارد .
حياة الحيوان : كتابى است عربى از كمالالدين ابوالبقا محمد بن موسى دميرى ( حدود 808 - 742 ق ) فقيه و عالم شافعى مصرى كه به سال 773 هجرى به ترتيب الفبايى نگاشته است . دميرى در حياة الحيوان از جاحظ بصرى الهام گرفته و در هر مورد ابتدا درباره اسم حيوان از جنبه لغت و نحو بحث كرده و سپس به ذكر صفات و برخى از خواص رفتارى آن پرداخته و در ادامه بحث از حكايتها و حوادث تاريخى كه درباره حيوان مورد نظر اتفاق افتاده ، مسائل شرعى ، ادبى ، رؤيا و كاربرد درمانى اعضاى حيوان هرچه را مفيد دانسته ذكر كرده است . نسخههايى از اين كتاب در كتابخانه آستان قدس رضوى و كتابخانه ملك نگهدارى مىشود .
خالق الجنين و تدبير الحبالى و المولودين : كتابى است عربى از عريب بن سعد قرطبى در پزشكى اطفال . اين كتاب به دستور عبدالرحمان سوم « الحكم المستنصر بالله » ، منشى خليفه اندلس ، در 353 هجرى نوشته و در سال 1956 ميلادى در الجزاير چاپ شده است .
خفى علايى يا الخفيه العلائيه : كتابى است به فارسى از سيد اسماعيل جرجانى . اين اثر گزيده ذخيرهء خوارزمشاهى است كه خود او آن را در دو بخش علمى و عملى ، به دستور امير سپهسالار
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 173
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٧٣