تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩
بديع‌الجمال نگاشت . مقدمه در بيان كليات ادويه است ؛ مقاله اول در ادويه مفرده ، اسامى به لفظ هر طايفه ، ابدال ، منفعت و مضرت آنها به ترتيب حروف و هر حرف الفبا در يك باب . مقاله دوم در مركبات در شانزده باب ، و خاتمه آن در فهرست اسامى ادويه است . نسخه‌هاى متعددى از اين كتاب در دست است . مقاله اول آن به كوشش محمدتقى مير در 1371 ، در تهران منتشر شده است . الاغراض الطبيه و المباحث العلائيه : كتابى است به فارسى در طب از سيد اسماعيل جرجانى ( 531 - 434 ق ) ، طبيب بزرگ و نويسنده نامى ايران . اين كتاب تلخيصى است از ذخيرة خوارزمشاهى ، كه آن را به خواهش مجدالدين ابومحمد صاحب بن محمد بخارى ، ( وزير اتسز ) در پنج بخش تهيه كرده است . هر بخش كتابى است در چند گفتار يا باب و جزء . نسخه‌اى از اين كتاب به شماره 4856 در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ثبت شده است . بحر الجواهر : لغت‌نامه‌اى طبى است كه آن را محمد بن يوسف طبيب هروى به عربى و فارسى به نام ظهيرالدوله امير بيگ وزير در رجب 938 نگاشته است . وى نخست در شوال 924 واژه نامه‌اى پزشكى به نام جواهر اللغه تهيه كرد و بعد در ماه رجب با افزودن مطالبى آن را به نام بحرالجواهر ، به امير بيگ پيش‌كش كرد . نسخه‌هاى متعددى از اين كتاب در كتابخانه‌ها نگهدارى مىشود . بستان الاطباء و روضة الالباء : كتابى است به عربى از موفق‌الدين ابونصر اسعد بن الياس بن مطران ، پزشك و داروشناس مسيحىتبار دمشقى در سده ششم هجرى . اين كتاب مجموعه‌اى است از مطالب گوناگون پزشكى مانند تعاريف برخى واژه‌ها ، بيمارىها و داروها ، روش‌هاى مداوا ، نكته‌هاى بديع و داستان‌هاى علمى و تاريخى كه نويسنده خوانده يا شنيده است . ابن‌مطران خود پوزش خواسته كه تمام مطالب كتاب دربارة مسائل پزشكى نيست . اين كتاب از منابع عمده ابن ابىاصيبعه بوده است . نسخه‌هاى متعددى از اين كتاب در دست است و نسخه‌اى از آن در كتابخانه ملى ملك نگهدارى مىشود . التجارب البيمارستانى يا كتاب صفات البيمارستانى : كتابى است عربى از محمد بن زكرياى رازى ( 313 - 251 ق ) از بزرگ‌ترين دانشمندان ايرانى و طبيب بالينى اسلام . چنان كه از نام