ابنقيم الجوزيه : شمسالدين ابوعبدالله محمد بن ابىبكر بن ايوب زُرعى ( 751 - 691 ق ) طبيب و فقيه حنبلى دمشقى ، به سبب تأليفات بسيار در زمينههاى گوناگون شهرت يافته است . پدرش قيم و مباشر مدرسه جوزيه بود و گويا به اعتبار شغل پدرش به اين نام خوانده شده است . وى برجستهترين شاگرد ابن تيميه ( 728 - 661 ق ) بود و دو بار در دمشق به حبس افتاد كه بار دوم با ابنتيميه در زندان همراه بود . تأليفات فراوانى در فقه ، كلام و تفسير و رسايلى در طب و قيافهشناسى از ابنقيم بر جاى مانده است . همچنين كتابى به نام الطب النبوى دارد كه چندينبار به چاپ رسيده است .
ابنماسويه : ابوزكريا يوحنا ( يحيى ) بن ماسويه خوزى ( م . 243 ق ) پزشك ايرانىتبار مسيحى ، معلم حنين بن اسحاق بوده است . ابنماسويه در بغداد نزد جبرئيل بن بختيشوع تحصيل كرد . وى به سبب مهارتش در طب به دربار خليفه هارون راه يافت ، به سرعت ترقى كرد و مقامى برابر مقام جبرئيل بن بختيشوع يافت . آثار فراوانى در طب و تشريح دارد و نيز چند اثر يونانى را به سريانى ترجمه كرده است . از آثارش دَغَل العين و نوادرالطبيه در قرون وسطا شهرت بسيار داشته است .
ابنمطران : ابونصر موفقالدين اسعد بن ابىالفتح الياس بن جرجيس المطران پزشك و داروشناس مسيحى تبار دمشقى در دربار صلاحالدين ايوبى در قرن ششم هجرى بود . ابنمطران علاوه بر دربار ، در بيمارستان نورى دمشق نيز به تدريس و مداواى بيماران اشتغال داشت . از استادان او مهذبالدين ابن نقاش طبيب را مىتوان نام برد . ابنمطران به مطالعه و نسخهبردارى كتاب بسيار علاقه داشت و آثار فراوانى از خود برجاى گذاشته است ، كه المقاله الناصريه فى حفظ الامور الصحيه و الادوية المفرده از آن جملهاند .
ابنمندوية اصفهانى : ابوعلى احمد بن عبدالرحمان فيلسوف ، پزشك و داروشناس مشهور قرن چهارم و پنجم هجرى بوده است . از تاريخ تولد ، وفات و نحوه زندگى وى اطلاع چندانى در دست نيست ، اما از خاندانى بزرگ و پدرش عبدالرحمان در ادب و شعر مشهور بود . گويند وقتى عضدالدوله ديلمى بيمارستان عضدى را در بغداد تأسيس كرد 24 طبيب را از اطراف سرزمينهاى خود به بيمارستان آورد كه يكى از آنها ابن مندويه اصفهانى بوده است . حدود
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 158
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٥٨