تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 153

مساهمون:

ص١٥٣
بامدادان جايى را كه گوشت سالم تر مانده بود انتخاب كردند ( البته اين روايت را به افراد ديگرى نيز نسبت داده اند ) . بيمارستان نظاميه نيشابور : اين بيمارستان را خواجه نظام‌الملك حسن بن على طوسى ( م . 485 ق ) ، وزير دانشمند و پرقدرت الب ارسلان ، در نيشابور تأسيس كرد و مىگويند در آنجا روزانه هزار دينار از محل صدقات هزينه مىشد . بيمارستان وليد بن عبدالملك : به گفتهء قَلقَشَندى ، نخستين كسى كه در شام بيمارستان ساخت خليفه وليد بن عبدالملك اموى بود . رشيد وطواط و تقىالدين مقريزى نيز اين مطلب را تأييد مىكنند . همچنين گفته‌اند كه او اولين كسى است كه در سال 88 ق / 706 م مهمان‌خانه ساخت و پزشكانى را در بيمارستان به كار گمارد و براى آنان حقوق ماهانه تعيين كرد . همچنين محلى را براى نگهدارى جذاميان اختصاص داد .

2 . پزشكان

ابن ابىصادق نيشابورى : عبدالرحمان بن على بن احمد ، معروف به بقراط دوم ، از اطباى قرن پنجم هجرى بوده است . وى حدود سال 385 هجرى در نيشابور متولد و بعدها از شاگردان ابوعلى سينا و شارح آثار بقراط و جالينوس شد . فردى باهوش و خوش ذوق و در طب و حكمت ممتاز بود . پس از مدتى طبابت در ايران به خصوص در خراسان به هنگام پيرى انزوا اختيار كرد و در هشتاد و چندسالگى ( حدود 470 ق ) درگذشت . وى استاد سيد اسماعيل جرجانى ، مؤلف ذخيره خوارزمشاهى ، بوده است . از آثارش مىتوان به شرح فصول بقراط ، شرح تَقدِمه المعرفه بقراط ، شرح منافع الاعضاى جالينوس ، شرح مسائل حنين ، جواب ايرادهاى محمد زكرياى رازى به جالينوس ، رساله الادويه و الاطمعة المقتبسة من الاحاديث المكرمه اشاره كرد . ابن‌ازرَق : ابراهيم بن عبدالرحمن بن ابىبكر الازرق يمنى ( م . 877 ق ) پزشك و نويسنده بود . وى در يمن به دنيا آمد و همان‌جا پرورش يافت . ابن‌ازرق كتابى در كليات پزشكى به نام تسهيل المنافع فى الطب و الحكمه دارد . وى اين اثر را از تلفيق و اختصار دو كتاب شفاء الاجسام اثر محمد بن ابىغيث كمرانى و الرحمه فى الطب و الحكمه اثر حكيم مقرى مهدى صبرى فراهم آورد ، كه چندين بار به چاپ رسيده است . بر اساس يادداشت كاتب يكى از