آبگيرها و مساجد و بيمارستان ساخت و موقوفاتى براى آنها برقرار كرد . وى در 407 هجرى در نيشابور درگذشت .
بيمارستان رشيدالدين : خواجه رشيدالدين فضلالله طبيب همدانى ( 718 - 645 ق ) از ناموران ايران و وزير غازان خان مغول ، حدود 710 هجرى بيمارستان بزرگى در ربع رشيدى در تبريز ساخت كه خصايص ويژه داشت و موقوفات بسيارى مخارج هنگفت آن را تأمين مىكرد كه شرح آنها در وقف نامه رشيدى آمده است . رشيدالدين در اين بيمارستان گروهى پزشك ماهر از همه كشورهاى اسلامى گرد آورد و براى هر يك از آنها دانشجويانى به دستيارى برگزيد .
بيمارستان رى : در قرن سوم هجرى ، شهر رى بيمارستانى داشت كه محمد بن زكرياى رازى مدتى رئيس آن بود . اين بيمارستان از كهنترين بيمارستانهاى پس از اسلام بوده است كه تاريخ تأسيس آن معلوم نيست ؛ اما در قرن سوم هجرى در اوج اهميت خود بود و از آن پس تا حمله مغول رونق داشت و پس از هجوم تاتاران ، در ويرانى شهر رى نابود شد . ابنجلجل اندلسى در طبقات الاطباء آورده است كه محمد بن زكرياى رازى مدتى رئيس بيمارستان رى بوده است و پس از آن رئيس بيمارستان بغداد شد . ابنخلكان و ابنقفطى نيز به اين مطلب اشاره كردهاند .
بيمارستان زُقاق القناديل : در روزگار امويان ، در خانه ابوزبيد در زقاق القناديل ( يكى از كوچههاى فسطاط در قاهره ) بيمارستانى داير بوده است . آوردهاند كه امام حافظ بن سيد الناس ( م . 734 ق ) ، مؤلف عيون الأثر فى فنون المغازى و الشمايل و السّير در اين كوچه زاده شده است .
بيمارستان سقطيين : اين بيمارستان در قاهره در بازار سقطيين بيرون دروازه زُوَيله و در كنار دروازهء تُفّاح قرار داشته است . پزشكانى چون شهابالدين ابوالحجاج يوسف كحال در اين بيمارستان مشغول طبابت بودهاند .
بيمارستان سيده : اين بيمارستان را مادر مقتدر ، خليفهء عباسى ، مسماة بن شَغَب ( كنيز معتضد ، معروف به سيده ) در 306 هجرى در بازار يحيى و كنار رودخانه دجله تأسيس كرد . پزشكانى چون ابوسعيد سنان بن ثابت در اين بيمارستان مشغول طبابت بودند . مخارج اين بيمارستان سالانه هفت هزار دينار بود كه سيده آن را مىپرداخت . پس از مرگ سيده در 331 هجرى بيمارستان از حالت گذشته بيرون آمد ؛ تا آنكه پس از ورود سلجوقيان از بين رفت .
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 149
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٤٩