او درباره انواع نخهاى جراحى تحقيقاتى انجام داد ؛ چنان كه نخ پشم ، نخ ابريشم و نخ رودهء گربه كه وى ساخته بود ، ابزار جراحى را كاملتر كرد . « 1 »
ابوالقاسم زهراوى با شرح امراض خونى به پيشرفت طب كمك بسيار كرد . وى به بررسىرماتيسم مفاصل و سل فقرات نيز پرداخت . هفتصد سال بعد پرسيفال پُت انگليسى ( 1788 - 1713 ) نيز اين مرض را شناسايى كرد و كشف آن به نام وى ثبت شد . ابوالقاسم نهتنها در جراحىهاى عمومى ، بلكه درمورد سوزاندن زخمها ، خُرد كردن سنگ مثانه در داخل مثانه ( بهشيوهاى خاص ) و شكافتن جسد انسان و حيوان - بهمنظور كشف و شناخت علمى - پيشرفتهايى حاصل كرد . « 2 »
زهراوى كمكها و جراحىهاى زايمانى را براى حالات مختلف زايمانهاى غيرطبيعى كشف كرد ؛ زايمانهايى كه ابتدا دست يا زانو يا پاهاى نوزاد از شكم مادر خارج مىشوند و همچنين در حالاتى كه نوزاد از سر خارج شده ، يا از پهلوى چپ و راست و يا بهصورت طاقباز « 3 » بيرون مىآيد . او نخستين كسى است كه حالت وضع حملى را كه ابتدا لگن نوزاد از شكم مادر خارج مىشود ، متناسب با سلامت نوازد دانسته است . « 4 »
ابوالقاسم زهراوى ششصد سال قبل از امبرواز پار ( جراح فرانسوى ) بستن بزرگرگهاى خونى را آموزش مىداد ؛ چراكه بدينوسيله ، قطع دست و پا موفقيتآميزتر انجام مىيافت . وى براى جراحى شكم سه نوع دوختن « اومشلونگن نات » ، « 5 » « كورشنرنات » « 6 » و « اخترنات » « 7 » و نيزنوع دوخت ديگرى كه دو سوزن را به يك نخ مىكنند و همچنين دوختن با نخ رودهء گربهرا ياد مىداد . زهراوى اولين كسى است كه براى دوختن محل جراحى زير ناف توصيه مىكند كه لگنخاصره و پاها را قدرى بالاتر از سطح سينه قرار دهند . اما اين نوع قرار گرفتن بدن بههنگام عمل جراحى ، در بين جراحان اروپا به نام جراح آلمانى ، فريدريش
هامش
( 1 ). Richard Toellner , Ilustrierte Geschichte der medizin , vol 2 , p . 603 .( 2 ) . زيگريد هونكه ، فرهنگ اسلام در اروپا ، ص 279 .
( 3 ) . اين حالت را اولين بار زهرواى شرح داده است .
( 4 ) . همان .
( 5 ). Umschlungene naht .( 6 ). Kurschnernaht .( 7 ). Achternaht .