اگر هفتهاى يك بار مقدارى برگ سنا را در آب بپزند و حاصل آن را قبل از حمام بر موى سر ، بمالند و پس از مدتى بشويند ، خاصيت ضدشورگى دارد و ريزش موى را رفع مىكند . همچنين اگر مقدار 10 تا 15 گرم برگ سنا را در يك ليوان آب جوش دَم كرده و صاف كردهء آن را با شكر ميل نمايند ، در درمان بواسير مؤثر است . « 1 »
برگچهها و ميوهء سنا ، مسهل و داراى اثر ملين است و اگر اندكى مصرف گردد ، فقط دلپيچه مختصرى ايجاد مىكند ، بىآنكه حالت تهوع بهوجود آورد . برگچهء سنا را نبايد براى زنان باردار و شيرده تجويز كرد ؛ زيرا مادهء مؤثر آن در ادرار و شير ظاهر مىشود و اگر چنين شيرى به كودكان نوزاد داده شود ، موجب اسهال مىگردد . « 2 »
شويد ( شِبِت )
اين گياه را به رومى « انقيون » ، و به سريانى « شبتا » و به پارسى « شبد » يا « شِوِد » گويند و معرب آن نيز « شِبِت » است . « 3 »
شويد « 4 » گياهى است يك ساله به بلندى 30 سانتىمتر تا يك متر با ريشهء مخروطىشكل و به رنگ سفيد كه در ايران ، قفقاز ، حبشه ، مصر ، اروپاى جنوبى و نواحى مختلف ديگر به حالت وحشى مىرويد . ساقهء آن استوانهاى ، بدون كرك و داراى خطوط طولى است و در محل گرهها نيز كمى فرورفته است . برگهاى شويد متناوب است و بىكرك با بريدگىهاى نازك و نخىشكل ، و گلهاى آن نيز كوچك است و زرد رنگ . ميوه آن بيضى شكل و مسطح به طول 3 تا 4 و عرض 3 ميلىمتر به رنگ قهوهاى روشن است . قسمت مورد استفادهء شويد ، ميوه و برگ آن است . « 5 »
هامش
( 1 ) . محمدصادق رجحان ، چكيدهء نكات برتر و برجستهء دارو و درمان گياهى ، ص 3 و 137 .
( 2 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 105 ؛ شاهين آخوندزاده ، دايرهءالمعارف گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 54 .
( 3 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 415 و 416 .
( 4 ). Anethum Graveolens L .( 5 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 528 و 529 ؛ بنگريد به : رضا اميدبيگى ، رهيافتهاى توليد و فرآورى گياهان دارويى ، ج 3 ، ص 48 و 49 .