سنا « 1 »
نمايش تصوير
سنا گياهى است بهارى كه ساقهاش باريك شبيه به گياه حناست . « 2 » و آن را بارى باشد كه چون باد بر آن وزد ، آوازى از آن مانند خشخاش به گوش رسد . « 3 »
گونههايى از اين گياه اغلب بهصورت درختچههايى با برگهاى مركبِ شاخهاى و گُلهاى زرد است . سنا در استانهاى جنوبى ايران بهويژه بوشهر و هرمزگان و بلوچستان به طور پراكنده مىرويد . برگهاى سنا در زمان گُلدهى ( و يا پيش از آن ) و نيام آن نيز در پاييز و هنگام رسيدن جمعآورى مىشود . « 4 »
سنا در عربستان ، آفريقا و سواحل سومالى تا موزامبيك فراوان مىرويد و در گذشته نيز در جنوب هندوستان پرورش مىيافته است . برگچهها و ميوه آن نيز در بازار تجارت ، سناى هندى ناميده مىشود . سنا گياهى است با برگهايى مركب از 5 تا 7 زوج برگچه باريك ، دراز و نوكتيز كه به طور معمول طول برگچههاى آن در ناحيهء قاعدهء برگ ، كوچكتر از بقيه است . گُلهاى سنا زرد رنگ و ميوه آن نيز به طول 5 تا 6 و به عرض 5 / 1 تا 8 / 1 سانتىمتر است . « 5 »
خواص درمانى : سنا پاككننده مغز است و زود جذب بدن مىگردد و براى درد مفاصل ، امراض بلغمى ، جنون ، صرع ، دردِ سر و شقيقه ، درد پهلو و بواسير مفيد است . پختهشده آن ، لكههاى صورت و زخم كهنه را مداوا مىكند و مانع ريزش موى سر مىشود . آب پختهشده آن بهتر از خود آن است و اگر يك مثقال از ساييدهشدهاش را با عسل مدت سه روز تا يك هفته بياشامند ، درد مفاصل ، درد شكم و رودهها را بر طرف مىسازد . « 6 »
هامش
( 1 ). Cassia angustifalia .( 2 ) . محمد مؤمن حسينى ، تحفهء حكيم مؤمن ، ص 510 .
( 3 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 401 .
( 4 ) . شاهين آخوندزاده ، دايرهءالمعارف گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 54 .
( 5 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 98 و 99 .
( 6 ) . محمد مؤمن حسينى ، تحفهء حكيم مؤمن ، ص 510 .