آرام بخشد و سينه و شش را پاك كند و همچنين كبد و معدهء بند آمده را بازكرده ، يرقان را نيز علاج بخشد . سنبل سوزش معده و درد كليه را تسكين دهد و موجب بند آوردن خونريزى رَحِم گردد . اگر در آبپز آن بنشينند ، در علاج آماس زهدان نيز نافع است . « 1 »
اين گياه ، خلطآور ، ضدگرفتگى عضلانى ، كاهشدهندهء قند خون ، ضد نفخ و پايينآورندهء فشار خون است و به طور سنتى براى دردهاى قاعدگى ، بىخوابى ، دردهاى رماتيسمى ، هيجانزدگى و ميگرن بهكار مىرود . ناگفته نماند سنبل را نبايد در دوران باردارى مصرف كرد .
اگر 60 تا 100 گرم سنبل خشك را در يك ليتر آب گرم به مدت دوازده ساعت بخيسانند و سپس آب آن را صاف نموده و قبل از هر غذا يك فنجان بنوشند ، فشار خون را پايين آورد و كمخونى را رفع كند و تنگى نفس ، اعصاب و درد پهلو را نيز تسكين دهد . اين گياه ، آرامبخش در برخى موارد تببُر است . اگر سنبلالطيب را با آب برگ گشنيز تازه به چشم بمالند ، براى رفع قرمزى چشم و خشك كردن رطوبتها مفيد است و موجب تقويت بينايى و رويانيدن مژهها مىگردد . همچنين اگر آن را بهصورت گَرد درآورده و بر روى جراحتها بپاشند ، اثرى درمانكننده دارد . « 2 »
فرآوردههاى ريشهء سنبلالطيب براى رفع بىخوابى ، ناراحتىهاى عصبى و هيسترى « 3 » نافع است و از آن براى درمان سرگيجه ، دردهاى عصبى ( ناشى از كشيدن سيگار يا مصرف الكل ) ، سياتيك و سكسكههاى مداوم استفاده مىگردد . ريشهء لهشده اين گياه را چون بر زخم و كوفتگىها نهند ، اثرگذار است و جوشاندهء آن نيز ورم مخاط دهان را بر طرف مىسازد . در دامپزشكى ، از ريشهء سنبلالطيب بهصورت گَرد يا دَمكرده براى درمان صرع ، و آرام كردن حالات تشنجى سگها و رفع حركات غيرارادى جانوران استفاده مىشود . « 4 »
هامش
( 1 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، كتاب دوم ، ص 254 ؛ بنگريد به : ابنبطلان بغدادى ، تقويم الصِحه ، ص 40 و 41 ؛ محمد مؤمن حسينى ، تحفهء حكيم مؤمن ، ص 510 و 511 ؛ شاهين آخوندزاده ، دايرهءالمعارف گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 145 .
( 2 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 643 و 644 .
( 3 ). Hysterie .( 4 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 761 - 759 ؛ بنگريد به : موفقالدين ابومنصور علىالهروى ، الأبنيه عن حقايقالأدويه ، ص 184 ؛ محمدصادق رجحان ، چكيدهء نكات برتر و برجستهء دارو و درمان ، ص 51 ، 130 و 137 .