تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩
بيضى كشيده و باريك است و پوشيده از تارهاى خشن . « 1 » خواص درمانى : زيره گياهى است گرم و خشك كه نفخ را بر طرف مىسازد و آبش را چون در چشم بچكانند ، در درمان ناراحتىهاى چشمى مفيد است . بهترين نوع آن كرمانى سياه است كه مدر بول و حيض است . « 2 » اين گياه ، نيرودهنده ، هضم‌كننده ، بادشكن ، ضد كرم و تشنج است و در معالجهء بيمارىهايى چون ضعف هاضمه ، دل‌پيچهء كودكان و ضعف اعصاب مؤثر است . از زيره براى رفع قولنج ، بىاشتهايى و اسپاسم‌هاى « 3 » معدى نيز استفاده مىكنند . البته ناگفته نماند مصرف مداوم و بىرويه آن سبب بروز ناراحتىهايى در بدن مىشود . چنانچه گَرد دانهء زيره را به مقدار 5 گرم در يك ليتر آب جوش بريزند ، بخارهاى آن از ريزش اشك چشم جلوگيرى مىكند . استفاده از زيره در غذاها براى جلوگيرى از نفخ در اغلب نواحى معمول است . اسانس زيره در تهيهء صابون‌هاى عطرى و همچنين در قنادىها به‌كار مىرود . « 4 » ميوهء زيره « 5 » سبز اشتهاآور است و به طوركلى از آن براى تسكين دردها بهره مىبرند . اسانس ميوه « 6 » اين گياه خاصيت ضدباكتريايى دارد و حتى در برخى كشورها از آن براى ضدعفونى كردن نخ بخيه استفاده مىشده است . « 7 »

زعفران « 8 »

نمايش تصوير اين گياه را به فارسى « نجوان » ، « كَيسَر » و « رفون » نيز گفته‌اند . زعفران گياهى است چند ساله كه برگ‌هاى آن دراز و
هامش
( 1 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 519 ؛ بنگريد به : حسين ميرحيدر ، دايرهءالمعارف گياهى ، گنجينهء اسرار گياهان ، ص 387 ؛ رضا اميدبيگى ، رهيافت‌هاى توليد و فرآورى گياهان دارويى ، ج 3 ، ص 61 و 62 . ( 2 ) . موفق‌الدين ابومنصور علىالهروى ، الابنيه عن حقايق‌الادويه ، ص 265 و 266 ؛ بنگريد به : ابوعلى سينا ، قانون در طب ، ص 187 و 188 . ( 3 ) . درد گرفتگىها را گويند . ( 4 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 512 و 513 . ( 5 ). Cumin Fructus .( 6 ). Aetheroleum Cumini .( 7 ) . رضا اميدبيگى ، رهيافت‌هاى توليد و فرآورى گياهان دارويى ، ج 3 ، ص 60 و 61 . ( 8 ). Crocus Sativus .