نوع ديگر است ، اما « زيتون الماء » قابض است و معده را قوى مىكند و بهخصوص چون با سركه خورند ، اشتها آور است . زيتون سياه روغنش از همهء زيتونها بيشتر است و مصرف زياد آن ، « هيضه » « 1 » آورد ، اما سركه عوارض آن را بر طرف مىسازد . « 2 »
دُمبرگ زيتون ، براى دهان سودمند است و ريشههاى دندان را تقويت مىكند . زيتون خام را كه سرد و خشك و قابض است ، را با مقدارى نمك در آب اندازند و نگاه دارند تا در وقت نياز استفاده كنند . « زيت كهنه » ، گرم و خشك و زدايندهء امعاست و آماسها را نرم كند و بنشاند . « 3 »
زيتون سبز ، سرد و خشك است و شكم را ببندد ، اما زيتون سياهِ رسيده گرم ، و گواراتر است و معده را تقويت كند و درد دندان و سپرز را نيز رفع نمايد . « 4 » اگر مقدارى روغن زيتونِ بودار را هر هفته قبل از استحمام بر پوست بمالند و پس از حدود پانزده دقيقه بشويند ، تقويت كننده و رويشدهنده موى سر و همچنين سبب درمان شوره است . بلافاصله بعد از سوختگى ، روغن زيتون را در محل سوختگى ريخته و پودر جوش شيرين يا پودر نمك بر آن بپاشند كه گاه لازم است اين عمل تا چند مرتبه تكرار شود . چنانچه صبح و ظهر و شب ، هر بار دو قطره روغن زيتون را در چشم بچكانند ، سبب تقويت بينايى و درمان ريزش اشك و خارش چشم مىشود . « 5 »
زيره
نمايش تصوير
اين گياه را به رومى « قمنين » ، به سريانى « كمونا » و به هندى « جيره » گويند . پزشكان قديم زيره دشتى را « قاقنيس » نامند . ديسقوريدس گويد : زيره در دو نوع بستانى و دشتى است كه نوع دشتى آن در غذا تيزىاش بيشتر است . گفتهاند زيرهء كرمانى كه شكم را ببندد ، از نوع زيرهء دشتى است و قوىتر از انواع ديگر . « زيرهء نبطى » بر خلاف نوع دشتى ، قابض
هامش
( 1 ) . اسهال شديد توأم با استفراغ .
( 2 ) . ابن بطلان بغدادى ، تقويم الصِحه ، ص 152 .
( 3 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 2 ، ص 878 و 879 .
( 4 ) . موفقالدين ابومنصور علىالهروى ، الأبنيه عن حقايقالأدويه ، ص 170 .
( 5 ) . محمدصادق رجحان ، چكيدهء نكات برتر و برجستهء دارو و درمان گياهى ، ص 3 ، 30 و 51 .