نشوز
نشوز در زوجه عبارتست كه از اطاعت شوهر هر مقدار كه واجباست خارج گردد . مانند اينكه خود را در اختيار شوهر قرار ندهد ، و چيزهاى نفرت آورى را كه منافات با لذت بردن شوهر از اوست را از خود دور نسازد . اين مورد حتى در موردى كه شوهر تقاضاى آرايش از او دارد وى او انجام ندهد صادق است . همچنين است بيرون رفتن از خانه بدون اذن شوهر نيز از مصاديق نشوز است . ولى اطاعت شوهر نكردن در خصوص كارهايى كه شرعاً بر عهده زن نيست نشوز محسوب نمىگردد بنابراين اگر كارهاى خانه را انجام ندهد مانند اينكه طباخى ، خياطى ، جاروب كردن و غيره را انجام ندهد ، ناشزه محسوب نمىشود حتى اگر آب خوردن به شوهر ندهد و يا رختخواب او را پهن ننمايد نيز ناشزه محسوب نمىگردد .
مسأله 1 - در صورتى كه در زن نشانههاى ناشزه بودن ظهور يابد مانند اينكه رفتارش و گفتارش تغيير يابد مانند زمانى كه او هميشه با كلام نرم و مهربان با همسرش سخن مىگفت اكنون با زبان خشن و ناملايم با همسرش رفتار نمايد يا اينكه هميشهء خنده رو و بشاش بود ولى اكنون عبوس و اخمو گشته است و سؤال شوهر را پاسخ ندهد و مانند اين قبيل نشانهها ، نشوز تحقّق يافته است ؛ زيرا در امور مربوط به كامگيرى از اطاعت شوهر خود ، خارج شده است . در اين زمان شوهر مىتواند با او قهر نمايد و اگر در يك رختخواب مىخوابيدند پشت به او كرده و اگر باز هم مؤثّر نشد از رختخواب خارج شده و در جايى ديگر بخوابد . حال اگر باز هم به نشوز خود ادامه داد مىتواند او را بزند و در زدن هم بايست به مقدارى اكتفاء نمايد كه احتمال تأثير در زن را مىدهد . و زيادتر از اين واجب نيست . و اگر باز هم انجام نداد ، مىتواند كتك زدن زن را ادامه دهد البته تا جايى كه بدن او خون آلود نگردد و سرخ و يا كبود هم نشود . اين گونه رفتار فقط بايد به قصد اصلاح زن صورت پذيرد نه به قصد انتقام ؛ اگر بر اثر اين ضرب و شتم جنايتى بر زن وارد آيد مرد بايست ديهء آن را پرداخت نمايد .
مسأله 2 - همانگونه كه ممكن است زن نشوز نمايد ، از طرف مرد نيز نشوز صادق است .
نشوز مرد به اينگونه است كه به زن تعهدى نمايد و يا حقوق واجب او همانند نفقه را پرداخت نكند ، زمانى كه مرد ناشز گشت همانند آنكه حق شبانهء زن را ادا ننمايد و يا نفقهء او را پرداخت نكند و ديگر نشانهها از اين است ، زن بايست از او مطالبه نمايد اگر نداد ، او را نصيحت نمايد در غير اين صورت بايست به حاكم شكايت نمايد و حاكم مرد را ملزم