كه ديگر شريكى باقى نمىماند و اگر در آخر بن بست تكه زمينى باقى ماند منحصراً ملك آخرين خانه است . بنابراين ، صاحب آن هر گونه تصرّفى كه خواست مىتواند در آن نمايد و تصرفات او در آن قطعه نافذ است و براى ديگران جايز نيست كه درون ملك بالكن بزنند و يا اينكه نورگيرى در آنجا باز كنند و باز بر آن سرداب حفر نمايند و با ناودان نصب كنند ، مگر با اذن شركاء ، هر يك سكنهء بن بست حق آمد و شد به خانه خود را دارد ، و حق دارد از هر جاى ديوار خانهء خود كه خواست دربى باز نمايد . پس همهء آنها مىتوانند دربى داخلتر از درب قبلى يا جلوتر از آن باز كنند ؛ چه اينكه اين درب را ببندند و چه آن را باز گذارند .
مسأله 3 - كسى كه درون بن بست دربى نداشته است و فقط با آن ديوار مشترك داشته ، حق ندارد بدون اذن صاحبان آن در كوچه بن بست دروازهاى باز نمايد . بله باز كردن پنجره و منفذ به آن كوچه جايز است و صاحبان بن بست حق جلوگيرى كردن از حق او را ندارند زيرا او در ملك خود تصرف كرده نه در ملك آنها ، حال آيا مىتواند در ديوار خود براى دريافت نور و هوا دربى باز كند و در آن رفت و آمد نكند ؟ اقرب آن است كه جايز است . صاحب بن بست مىتواند سند مالكيت خود را محكم كند تا بعدها باعث شبهه نگردد و صاحب آن نورگيرى ادعاى حق نكند .
مسأله 4 - هر كدام از صاحبان بن بست حقّ آمد و شد و نشستن در بن بست را دارند ، هم خودشان و هم خانوادهء آنها و كسانى كه به ميهمانى آنها مىآيند ، همچنين اگر حيوانى داشته باشند مىتوانند بار هيزم و علف خود را به داخل كوچه بياندازند و بعداً آن را به داخل خانه ببرند . و اين كار نيازى به اذن ساير شركاء ندارد ، هر چند كه در ميان شركاء افرادى قاصر و صغير و . . . كه تحت ولايت وجود داشته باشند . در اين گونه تصرفات ، لازم نيست بين شركاء رعايت مساوات گردد ،
مسأله 5 - كوچهها و خيابانهاى عمومى هر چند كه براى عبور و مرور مردم ساخته شدهاند امّا اگر كسى خواست كار ديگرى در آن انجام دهد مانند اينكه در آن بنشيند و يا نماز بخواند و كارهايى از اين دست انجام دهد جايز است . البته ، به شرطى كه كسى از اين كار متضرّر نشود و يا مزاحم ديگران نشود ؛ مانند اينكه راه را براى آنان تنگ نكند .
مسأله 6 - تفاوتى ندارد كه : شستن در شارع عام به منظور استراحت باشد يا به منظور داد و ستد . فقط ، نبايست ضرر به حال ديگران داشته باشد . البته به شرطى كه در جايى نشسته باشد كه فراخ است و يا اگر ميدان دارد داخل ميدان نشسته باشد تا راه را براى عبور عابرين تنگ نكند . و اگر در اين جاها نشسته باشد هيچ كس حق ندارد او را از آنجا بلند كند .
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 329
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٢٩