باشد ، اين وقف نسبت به اوّلى صحيح و نسبت به دومى باطل است .
مسأله 20 - وقف منقطع الاوّل در صورتى كه با قرارداد خود واقف باشد ، به طورى كه بگويد وقتى اوّل ماه شد ملك من وقف باشد ، بنا بر احتياط اين وقف باطل است . بنا بر احتياط آن است كه در رأس آن مدّت دوباره صيغهء وقف را بخواند و نبايست اين احتياط ترك شود . امّا اگر اين انقطاع به حكم شرع باشد . مانند اينكه از ابتدا ملك براى موردى كه شرعاً وقف براى آن صحيح نيست ، وقف نمايد و آنگاه براى موردى كه شرعاً صحيح است وقف نمايد على الظاهر وقف براى اوّلى باطل و براى دومى صحيح است . همچنين اگر منقطع الوسط باشد مانند اينكه موقوف عليهم در وسط از صلاحيت وقف خارج شوند امّا اول و آخر صلاحيت آن را داشته باشند كه على الظاهر وقف در اوّل و آخر صحيح و در وسط باطل است : و به احتياط نزديك است كه اگر منقطع الاوّل شرعى و وسط صلاحيّت پيدا كرده وقف تجديد شود .
مسأله 21 - اگر چيزى را به هر جهت و يا براى كسى بدون آن كه جهت خاص را در نظر داشته باشد وقف نمايد و شرط نمايد كه هرگاه به آن احتياج پيدا كرد مال به خودش باز مىشود ، بنابر اقوى صحيح است . و تا زمانى كه او محتاج آن نشده مال هنوز وقف است كه اين در واقع يكى از مصاديق منقطع الآخر است . اگر واقف از دنيا برود و مرگ قبل از احتياج او به مال موقوفه باشد كه مال به همان حال وقف باقى مىماند و اگر بعدى از پيدا شدن احتياج به آن فوت نمود آن مال به ارث مىرسد .
مسأله 22 - وقف بايد به صورت منجز صورت گيرد . پس اگر آن را معلق به شرطى كه حصول آن شدنى است و حصول آن ممكن و يا يقينى نباشد ، بنابر احتياط باطل است .
بلكه معلق كردن وقف بر شرطى كه حاصل است چه واقف حصول آن را بداند و چه نداند ، اشكالى ندارد ، مانند اينكه اگر بگويد در اگر امروز روز جمعه باشد اين ملك را وقف كردم و آن روز هم جمعه باشد و او هم نداند ، صحيح است .
مسأله 23 - اگر بگويد : اين ملك را بعد از مرگم وقف كردم در صورتى كه از گفتهء وى وصيّت برداشت شود ، صحيح است والّا باطل است .
مسأله 24 - يكى از شرايط صحت وقف اين است كه واقف بين موقوفعليهم نباشد ، بنابراين ملك يا چيزى را براى خودش وقف نمايد صحيح نيست . و اگر براى خود و غير خود به صورت شراكتى وقف نمايد نسبت به سهم خود باطل است ولى نسبت به سهم ديگران صحيح است . امّا اگر اوّل براى خود آنگاه براى ديگرى وقف نمايد فرد وقف منقطع الاوّل مىشود و اگر اوّل براى ديگران و سپس براى خود وقف نمايد جزء وقف منقطع الآخر مىشود ، و اگر براى خير آنگاه براى خود و سپس براى ديگرى وقف نمايد
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 251
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٥١