بالاى قَنَوْنا « 1 » و حلى در ناحيهاى از يمن قرار دارد و به فاصله شش شب از مكه است و آخرين بازار از بازارهاى جاهليت است كه ويران گرديد . والى مكه ، مردى را مأمور آن جا كرده بود كه چند نفر مسلح ، همراهيش مىكردند و مدت سه روز آغاز ماه رجب را در آن جا باقى مىماندند تا اين كه ازدىها والى آن را كه داود بن عيسى بن موسى ، در سال 197 روانهء آن جا كرده بود ، كشتند . فقهاى مكه نيز به داود بن عيسى توصيه كردند آن جا را خراب كند ، او نيز آن را ويران كرد و تا به امروز ، متروك مانده است .
و به اين دليل راجع به بازار حباشه ، چيزى گفته نشده ، چون اين بازار مربوط به موسم حج نبود و در ماههاى حج ، برقرار نمىشد و تنها در رجب ، فعال بود . « 2 » با آن چه ازرقى در بارهء مجنه و شامه و طفيل ، بيان كرده از چند نظر مخالف شده است :
از جمله اين كه قاضى عياض در مطلبى ، محل بازار مجنه را محلى ديگر ذكر كرده است . وى مىگويد : عبدالملك بن محمد بن زياد بن عبداللَّه ، به نقل از ابناسحاق گفته كه عكاظ و مجنه و ذوالمجاز ، بازارهايى بودند كه اعراب ، همه ساله به هنگام موسم حج ، براى تجارت در آن جا گرد مىآمدند . اعراب به حج مىرفتند و تا سپرى شدن اين موسم ، در آن جا داد و ستد مىكردند . مجنه ، در مرّ الظهران ، نزديكى كوهى بود كه به آن « الاصفر » مىگفتند . عكاظ در فاصله ميان نخله و طائف و نزديك به شهرى به نام عنق و ذوالمجاز از توابع عرفه و كنار آن قرار داشت . عبدالملك گويد : در سمت چپ ، حال آن كه وقتى به سمت عرفه ايستاده باشى ، در سمت راست قرار دارد .
سخن ازرقى مستلزم آن است كه مجنه در فاصله يك منزلى مكه باشد و قاضى عياض در « المشارق » خلاف آن را آورده است ، زيرا مىگويد : طفيل و شامه ، دو كوه به فاصلهء سى ميل از مكه ، هستند . و تعارض اين سخن با گفتهء ازرقى در آن است كه ازرقى
هامش
( 1 ) . در اصل چنين است و در معجم البلدان به الف مقصوره آمده است و بر وزن فعوعل است .
( 2 ) . اخبار مكه ، ج 1 ، صص 191 - 190 .