حاجيان در مكه ، كعبه را شب و روز باز گزارد . ملك كامل بنىشيبه را به پردهدارى كعبه گمارد . تا پيش از آن ، به هنگام گشودن در كعبه [ حاجيان ] ازدحام مىكردند برخى مردم مصدوم شده و برخى نيز جان مىسپردند ، اما در آن سال ، ملك كامل اين مانع را برداشت و طى مدت مملكتدارى كاملىها ، در كعبه هميشه باز بود . « 1 » در مكه براى ملك كامل فرزند ملك عادل حاكم سرزمين مصر ، خطبه خوانده مىشد و اين امر ، ظاهراً پس از توليت پسرش بر مكه ، صورت گرفت . پيشتر در بارهء اين كه او پس از پدرش مسعود والى مكه شد و نيز در مورد رويارويى لشكريان وى و لشكريان ملك منصور ، حاكم يمن نور الدين ، عمر بن على بن رسول ، در مورد ولايت بر مكه و استيلاى لشكريان هر كدام بر مكه و قرائت خطبه به نام هر يك از آنان ، سخن گفتيم .
به گفتهء ابنكثير « 2 » در سالهاى 625 و 626 و 627 كسى از شام به حج نرفت . ابوشامه نيز مطلبى در تأييد آن دارد ؛ او در اخبار مربوط به سال 624 گفته است : پس از آن حج گزاردن اهل شام به علت فتنهها و اختلافهايى كه در شام به وجود آمد ، متوقف شد . « 3 » همچنين به گفتهء ابنجوزى در سال 627 سلطان « ميافارقين » « 4 » شهاب غازى بن عادل بن ابىبكر بن ايوب در كاروانى با ششصد شتر ، به حج آمد . « 5 » در سال 629 در مكه براى ملك منصور ، نور الدين حاكم يمن خطبه خوانده شد و اين اولين سالى بود كه خطبه ، به نام وى خوانده شد و در مدتى كه لشكريانش بر مكه مستولى بودند ، همچنان خطبه به نام وى خوانده مىشد .
در سال 631 ، ملك منصور ، نور الدين حاكم يمن ، حج بسيار سخاوتمندانهاى به جا آورد و اميدوار بود كه در مكه ، مقام و خلعتى از سوى مستنصر ، خليفه عباسى « 6 » به او
هامش
( 1 ) . ذيل الروضتين ، صص 142 و 143 .
( 2 ) . البداية والنهاية ، ج 13 ، ص 127 .
( 3 ) . ذيل الروضتين ، ص 151 .
( 4 ) . مشهورترين شهر ديار بكر كه روميان آن را ساختند ( ص 1341 ، ج 3 ، مراصد الاطلاع ) .
( 5 ) . ابوشامه يادآور شده كه در اين سال ، حج برگزار شد ( ذيل الروضتين ، ص 159 ) .
( 6 ) . خليفه عباسى كه از سال 623 تا سال 631 اين منصب را در اختيار داشت .