جمالالدين حصيرى در بارهء آن مىگويد : أقسيس را ديدم كه از گنبد جايگاه زمزم بالا رفته كبوتران مكه را با سنگ هدف قرار مىداد . غلامانش در محل سعى ، با شمشير به پاى مردم مىزدند و مىگفتند : آرام سعى كنيد ، زيرا سلطان ، در دارالسلطنه به حال مستى خوابيده است . و در همان حال خون از پاهاى مردم روان بود . اقسيس بر مكه و اطراف آن ، مستولى شد و مفسدان را به خاك سياه نشاند و آنان را پراكنده ساخت و او همان كسى است كه قبهء مقام ابراهيم عليه السلام را ساخت ، و در زمان وى ، بركت و نعمتهاى فراوانى از مصر و يمن به مكه سرازير شد و قيمتها پايين آمد و به دليل هيبت و ابهتى كه داشت ، شرارتها كمتر شد و راهها و جادهها امنيت پيدا كرد . « 1 » ابناثير مطلبى آورده كه طبق آن ، حج ملك مسعود و جلوگيرى از برافراشتن پرچم خليفه ، در سال 618 رخ داده است ، زيرا وى در اخبار مربوط به اين سال ، پس از بيان مطالبى دربارهء قتاده و پسرش حسن و نيز دربارهء اقباش ، مىگويد : در اين سال ، كريمالدين خلاطى ، براى حجاج شام ، حج گزارد و ملك مسعود ، حاكم يمن نيز به مكه آمد و مانع از برافراشته شدن بيرق خليفه در عرفات شد و به مدت يك روز از ورود حاجيان عراق به مكه جلوگيرى كرد ، پس از آن خلعت خليفه را پوشيد و از در سازگارى درآمد و دروازهء مكه را باز كرد و مردم حج گزاردند و شادمان گرديدند ؛ « 2 » گفتهء ابناثير مبنى بر ممانعت ملك مسعود از ورود حاجيان عراقى به مكه را در جاى ديگرى نديدم .
همچنين ابوشامه در اخبار مربوط به سال 621 ، يعنى اولين سال از چهار سال متوالى فراوانى ارزاق و ارزانى حج و امنيت راههاى شام و حرمين ، مىگويد : اما علت فراوانى ، ارزانى و امنيت در مدينه آن بود كه امير مدينه ، از نزديكان و پيروان حاكم شام ملك معظم عيسى بود و براى حجاج شام ، در شب ، نگاهبانى برقرار كرد . و اما در مكه به اين علت امنيت فراوانى بود كه شهر كاملًا تحت تسلط ملك مسعود قرار داشت و او مفسدان را قلع و قمع كرد و ورود به كعبه را براى حجاج ، آسان گرداند و در طول مدت اقامت
هامش
( 1 ) . ذيل الروضتين ، ص 132 .
( 2 ) . كامل ، ج 12 ، صص 401 - 404 .