ابنجبير در سفرنامهء خود مطالبى دربارهء اين ( عوارض و ماليات ) نوشته و آورده است : از هر نفر هفت و نيم دينار مصرى مىگرفتند و اگر كسى اين عوارض را پرداخت نمىكرد ، به سختى شكنجه مىشد . اين مبلغ را در « عيذاب » مىپرداختند و هر كس آن را نمىپرداخت و به جده مىرسيد كيفرى سخت مىديد . اين مشكل در زمان سيطرهء عبيدىها ، وجود داشت و امير مكه بايد مبلغ شخصى از اين بابت به آنها مىپرداخت و خداوند متعال آن را به دست سلطان صلاحالدين ، بر انداخت و به جاى آن ، دوهزار دينار و يكهزار اردَب گندم و زمينهايى در سرزمين مصر و در سرزمين يمن به امير مكه داد . « 1 » همچنين در مكه به نام سلطان صلاحالدين يوسف بن ايوب ، خطبه خوانده مىشد ، اما مشخص نيست كه از چه هنگام خطبه در مكه به نام او خوانده شد ولى ابنجبير در سفرنامهء خود آورده است : در مكه به نام ناصر عباسى « 2 » و سپس به نام مكثر حاكم مكه و پس از آن به نام سلطان صلاحالدين خطبه خوانده شد ؛ سفر ابنجبير در سال پانصد و هفتاد و نه صورت گرفت . « 3 » در سال پانصد و هشتاد و يك ، حاجيان در كعبه ازدحام كردند و [ بر اثر اين ازدحام ] سى و چهار نفر ، جان باختند . اين حادثه را ابن قادس و ابن بزورى در « ذيل المنتظم » ابنجوزى ، ذكر كردهاند .
در سال پانصد و هشتاد و سه ، در عرفه ميان حجاج عراقى و شامى ، درگيرى به وجود آمد [ كه طى آن عراقىها بر شامىها پيروز گشتند و گروهى از شامىها كشته و اموالشان غارت شد ] « 4 » و زنانشان اسير شدند كه آنها را بازگرداندند و ابنمقدم سردستهء كاروان شامىها ، چنان مجروح شد كه در روز عيد قربان ، وفات يافت . علت اين درگيرىها نيز آن بود كه تاشتكين ، امير الحاج عراقى حاضر نشد كه ابنمقدم پيش از وى
هامش
( 1 ) . سفرنامهء ابنجبير ، صص 30 و 31 .
( 2 ) . الناصر بن المستضى ( 622 - 576 ه ) .
( 3 ) . سفرنامهء ابنجبير ، ص 73 .
( 4 ) . عبارت داخل كروشه در نسخه ديگر وجود ندارد .