ابوالفضل جعفر و قاهر ابومنصور محمد « 1 » و نيز در زمان خلافت راضى ابوعباس احمد بن مقتدر « 2 » و در ايام خلافت متقى « 3 » ابواسحاق ابراهيم بن مقتدر و در خلافت مستكفى عبداللَّه بن مكتفى على بن معتضد « 4 » و در خلافت ابوالقاسم فضل بن مقتدر عباسى « 5 » ، گروهى در مقام ولايت مكه قرار گرفتند كه عبارتند از : عجّ بن حاجّ و مونس المظفر و ابن ملاحظ - كه نام او را تنها به همين صورت ديدهام - و ابنمخلبه يا ابنمحارب - ترديد از من است - و محمد بن طغج أخشيدى والى مصر و دو فرزند او ابوالقاسم او نجور - به معناى « محمود » - و ابوالحسن على و قاضى ابوجعفر محمد بن حسن بن عبدالعزيز عباسى قاضى مصر .
اسحاق بن احمد خزاعى ، راوى تاريخ ازرقى ، در خبر مربوط به افزودهء دارالندوه در مطلبى با عنوان « بناى مسجد جديد دارالندوه كه به مسجدالكبير افزوده شد » دربارهء ولايت عجّ بن حاج « 6 » مىگويد : در اين باره در سال 281 براى عبيداللَّه بن سليمان وزير نامهاى نوشت و موضوع را براى امير مكه عجّ بن حاج ، خدمتكار اميرالمؤمنين توضيح داد . « 7 » ابناثير نيز مطلبى دارد حاكى از آن كه او [ يعنى عجّ بن حاج ] در سال 295 ، والى مكه بوده است . او در اخبار مربوط به اين سال ، مىگويد : در اين سال در دوازدهم
هامش
( 1 ) . از سال 320 تا سال 322 خليفه بود .
( 2 ) . از سال 322 تا سال 328 خلافت را به عهده داشت .
( 3 ) . از سال 328 تا سال 333 خليفه بود .
( 4 ) . از سال 333 تا سال 334 عهدهدار امر خلافت بود .
( 5 ) . از سال 334 تا 363 ه . خليفه بود .
( 6 ) . صاحب الرحلة الحجازيه او را به نام عج بن نحلب ياد كرده است ( ص 84 ) .
( 7 ) . اخبار مكه ، ج 2 ، صص 111 - 110 .