قبيلهها قرار داديم تا يكدگير را بشناسيد ، به راستى گرامىترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست خدا دانا و كاردان است . » سپس فرمود : اى گروه قريش به نظر شما ، من با شما چگونه برخورد كردهام ؟ گفتند : بهترين برادر بزرگوار و برادرزاده بزرگوار بودى . فرمود :
برويد كه شما آزادگان هستيد . سپس رسول خدا صلى الله عليه و آله در مسجد نشست و حضرت على بن ابىطالب عليه السلام در حالى كه كليد كعبه را در دست داشت ، برخاست و گفت : اى رسول خدا پردهدارى و سقايى را در ما قرار ده . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : عثمان بن ابوطلحه كجاست ؟
او را فراخواندند فرمود : اين كليد توست ، بگير كه امروز روز نيكى و وفادارى است .
ابنهشام مىگويد : يكى از علما به من گفته است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله روز فتح مكه وارد كعبه شد در آنجا تصاويرى از ملائكه و تصويرى از حضرت ابراهيم عليه السلام ديد كه در حال فال گرفتن با تيرهاى بىپر است . فرمود : خداوند آنها را لعنت كند كه حضرت ابراهيم عليه السلام را اين گونه به تصوير كشيدهاند . حضرت ابراهيم كجا و فال گيرى با تيرها كجا ؟
« ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا »
وقتى به رسول خدا صلى الله عليه و آله اطلاع دادند كه خرّاش بن اميه چه كرده است ، در نكوهش او فرمود : خرّاش قاتل است .
ابناسحاق مىگويد : سعيد بن ابوسعيد مقبرى از ابو شريح خزاعى نقل كرده كه وقتى عمرو بن زبير براى نبرد با برادر خود عبداللَّه بن زبير وارد مكه شد ، نزد وى رفتم و گفتم : ما در زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد ، همراه وى بوديم . صبح روز بعد ، خزاعه بر مردى از قبيله هذيل حمله برد و او را كه مشرك بود ، به قتل رساند . در پى اين قتل ، رسول خدا صلى الله عليه و آله در ميان ما به سخنرانى برخاست و فرمود : اى مردم ! خداوند در همان روز كه آسمانها و زمين را آفريد ، مكه را حريم و حرم قرار داد و اين مكان تا روز قيامت حريم است . هر كس كه به خداوند و روز جزا ايمان دارد نبايد در آن خونريزى به راه اندازد ، يا شاخهء درختى را بشكند پيش از من نيز براى كسى حلال نبود . بعد از من نيز حلال نخواهد شد و براى خود من هم جز همين امروز ، حلال نشده [ و حريم آن شكسته نشده است ] ولى بدانيد كه از اين لحظه به حرمت هميشگى خود باز مىگردد ، آنها كه حاضرند به غايبان اطلاع دهند و هر كس بگويد رسول خدا در اين مكان جنگيد در پاسخ