در مكه موقوفههاى بسيارى به قصد قربت به خدا وقف شده كه بيشتر آنها به دليل دست به دست شدن ، ناشناخته ماندهاند ؛ از جمله موقوفهء معروف : « بيمارستان مستنصر عباسى » در طرف شمالى مسجدالحرام است كه تاريخ وقف آن 628 است و شريف حسنبن عجلان ، حاكم مكه عمارت امروزى آن را مورد بازسازى و مرمّت و تجديد بنا قرار داد و علاوه بر آنچه در ابتدا بوده ، دو ايوان يكى در طرفِ شامى و ديگرى در طرفِ غربى افزود و يك آبگير و يك رواق بالاى دو ايوانِ ياد شده و نيز روى ايوان شرقى كه از قبل وجود داشت ، ساخت و ايوان شرقى را بازسازى كرد و چاهى را كه از آن استفاده مىشد ، به آبگير ( وضو گاه ) صرغتمشيّه متصل كرد و تمامى آنچه را كه بنا كرد و منافع حاصل از آن را در مدت استحقاقى براى مستضعفين و مجانين وقف كرد و موقوفههايى از جمله خانهء معروف به « دارالاماره » كنار درِ بنىشيبه را پس از بازسازى آن - كه به دنبال آتش سوزى آخر ذىقعده 814 پيش آمد و كاملًا ويران گرديد - براى آن در نظر گرفت .
اين خانه پيش از آن از سوى قاضىِ شافعى مكه ، به مدت يكصد سال ، به اجارهء بيمارستان در آمده بود و قاضى اجازه داده بود كه از عايدات بيمارستان ، صرف بازسازى آن شود .
اجارهء اين خانه در ماه صفر 816 صورت گرفت .
وقف منافع ( موقوفه ) با نظر برخى متأخران مالكى ، همخوانى دارد . برخى طلبههاى مالكى نيز حكم به اين كار دادهاند تا موضوع را تثبيت كنند ، هرچند عدهاى از بزرگان مالكى قائل به جواز اينكار نيستند ومذهب شافعى وابوحنيفه واحمدبن حنبل نيز چنين است . خداوند همه ما را به انجام كارهاى نيك توفيق دهاد !
سقاخانههاى مكه ، حرم ، منا ، مزدلفه و عرفه
در مكه و حرم آن ، چندين سقاخانه وجود دارد كه به آنها « سبيل » هم مىگويند و بيشتر مردم ، آنها را به اين نام مىشناسند . تعدادشان نيز بسيار است ، ولى برخى به خاطر خرابى ، فراموش شدهاند و برخى نيز به رغم ويرانى ، هنوز شهرت دارند .