نشانهء سبز دارد . اين مكان در آغاز ، آبريزگاه بوده ، سپس تبديل به كاروانسرا گرديده است . ملك منصور لاجين منصورى ، آن آبريزگاه را ساخته بود و فرزند استاد او ملك ناصر محمدبن قلاوون الفى - كه خداى به هر دوى آنان پاداش هرچه بيشتر دهاد ! - آن را به صورت كاروانسرا در آورد و آنگونه كه به من گفتهاند ، نام هردو در آنجا قيد شده است .
« كاروانسراى شيخ ابوالقاسمبن كلالهء طيبى » در مسعى ، نزديك همين كاروانسرا ( كاروانسراى عباسى ) است كه تاريخ بناى آن به سال 644 باز مىگردد .
« كاروانسراى تميمى » كاروانسراى ديگرى است در مسعى ، در مروه و در طرفِ چپِ كسى كه رو به مروه مىرود .
شيخ ابوالعباس يا ابوجعفر احمد بن ابراهيم بن عبدالملك بن مطرف تميمى مرينى فنجيرى آن را وقف فقراى متاهّلِ عرب و عجم و ديگران از اهل خير و دين و فضيلت نموده است كه متناسب با موقعيت خود ، در منازل آن جاى گيرند . زمان وقف ، دههء دوم شوال 620 بوده است و گرمابهاى كه در اجياد است ، به عنوان موقوفه براى آن تعيين كردند . وقف نامهء گرمابه را يافتم ليكن آن را گم كردم .
كاروانسراهاى بالاى مكه :
از جمله « كاروانسراى علىبن ابىبكر بن عمران عطار مكى » است كه تنها پس از مرگ وى و در همان سال - كه 801 باشد - تثبيت شد « 1 » . ديگر ، كاروانسرايى است كه آن را « كاروانسراى ابوسماحه » مىنامند ، به دليل سكونت وى در آن ، در نزديكى كشتارگاهِ بزرگ ، بالاى آن ، در سمت راستِ كسى كه به معلّاة مىرود ، و طبق سنگنوشتهاى كه موجود است ، امير قايمازبن عبداللَّه سلطانى ، سلطان روم و ارمنستان « 2 » ابوالفتح قليچبن ارسلانبن مسعودبن قليچ ارسلان سلجوقى آن را به سال 578 براى مقيمان و ساكنان و بىخانمانهاى حنفى در مكه وقف كرده است .
هامش
( 1 ) - « الضوء اللامع » ، ج 5 ، صص 206 - 205 ، شمارهء 683
( 2 ) - در اصل خالى است و به نظر مىرسد نقصى دارد .