نقل كرده كه گفت : مرز منا از عقبه تا محسِّر است كه در اصل به جاى « مُحَسِّر » ، « نحر » آمده و اين تصحيف و غلط است ؛ زيرا محسِّر به گفتهء چند تن از علما ، همان حدّ منا از سمت مزدلفه است و هيچ كس نگفته كه « نحر » حدّ منا است ؛ زيرا از محسِّر بسيار دور است و به حدّ منا از سمت مكه ، نزديك مىشود . در تاريخ ازرقى به نقل از عطا مطلبى هست كه درستى آنچه را آورديم ، تأييد مىكند .
آنچه كه از عطا نقل كرديم نشان مىدهد بالاى عقبه ، جزو منا محسوب مىشود .
امام شافعى يادآور شده كه « عقبه » جزو منا نيست چون مىگويد : محدودهء منا در فاصلهء ميان روستاهاى وادى مُحسِّر تا عقبهاى است كه جمرهء نزديك به مكه در آن قرار دارد . اين همان جمرهء عقبه است كه در آنجا انصار با رسول خدا صلى الله عليه و آله بيعت كردند ، نه محسّر و نه عقبه ، هيچ يك جزو منا نيستند و اين شامل دشت و كوه و آبادىها و ويرانههاى آنها مىشود . ولى كوههاى پيرامون ، كه رو به منا دارند ، جزو آنند و كوههايى كه پشت به منا دارند ، جزو آن نيستند . سليمانبن خليل در « منسك » خود اين مطلب را از وى نقل كرده است .
طبرى نيز پس از بيان مطلبى در بارهء محدودهء منا ، همين معنا را در اين باره و نيز در بارهء عقبهاى كه جمره بدان منسوب است ، يادآور شده است .
گفتنى است كه سخن محبّ طبرى در « القرى » در اين مورد كه جمرهء عقبه جزو منا است ، صراحت دارد و ابنجماعه در « منسك » خود بنا به خبرى كه دايىام به من داد ، از وى نقل كرده كه گفته است : عقبه جزو منا است و از هيچ كس نقل نشده كه جمره جزو منا نيست و اين بانظر شافعى و نووى كه گفتهاند عقبه جزو منانيست ، مغايرت دارد .
ازرقى اندازههاى ابعاد منا را بيان كرده است . او در روايتى كه سندش به خودش مىرسد ، گفته است : اندازه ( ابعاد ) منا از جمرهء عقبه تا وادى محسِّر 7200 ذرع و عرض منا از انتهاى مسجد كنار كوه تا كوه روبهروى آن 1300 ذرع و اندازهء پهناى شعب على كه در برابر جمرهء عقبه قرار دارد ، 26 ذرع و فاصلهء جاده بزرگ برابر جمرهء اولى كه جادهء ميانى
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 562
مساهمون: محمد مقدس
ص٥٦٢