هفتصد ميل و يك پنجم ميل و يك هفتم ميل به اضافهء هشت ذرع و چهار هفتم ذرع است و از آستانهء باب مُعَلّاة تا حدّ سمت مكه مشعرالحرام ، 23671 ذرع و چهار هفتم ذرع است كه با احتساب هر ميل 3500 ذرع برابر با شش ميل و پنج هفتم ميل و يك دهم ميل به اضافهء شش ذرع و چهار هفتم ذرع مىشود .
23 - مطاف ؛ ( محل طواف ) كه در كتب فقها آمده است و آن در فاصلهء كعبه و مقام حضرت ابراهيم عليه السلام و به همين اندازه از همهء طرف هاى كعبه است . شيخ ابومحمد جوينى كه ابنصلاح در « منسك » خود از وى نقل كرده ، تعريف ياد شده از مطاف را آورده و مىگويد : شيخ ابومحمد گفت : مطاف معمولى - كه بايد در ميانهء آن حركت كرد و غير قابل انكار است و نبايد از آن خارج شد - در فاصلهء بين كعبه و مقام قرار دارد و در هر طرف نيز معمولًا نشانهايى وجود دارد تا مردم به هنگام طواف از محدودهء آن تجاوز نكنند .
گفتنى است : اين مكان با سنگ تراشيده در اطراف كعبه ، از هر سو ، فرش شده است و اين كار چند بار تكرار شده تا به وضعى كه امروزه هست ، رسيده است و در سال 766 نيز چنين شد . در اين سال بخش بسيار بزرگى از آن ، سنگ فرش شد و اين كار از سوى ملك اشرف شعبان حاكم مصر صورت گرفت . از پادشاهان مصر نيز ملك منصور لاجين منصورى « 1 » طواف را مورد بازسازى قرار داد و نام وى در سنگ مرمرى در فاصلهء ركن يمانى و حجرالأسود حك شده است .
از خلفا نيز مستنصر عباسى در سال 631 آن را مرمّت كرد و نام وى نيز در حفرهء كنار درِ كعبه نوشته شده است .
فاكهى نخستين كسى را كه محل طواف را سنگفرش كرده و نيز مقدار آن و آنچه كه در آنجا گذاشته مىشد ، روشن ساخته است . او با عنوان ، فرش محلّ طواف با چه چيز است ؟ مىگويد : برخى مردم مكه مىگويند : وقتى عبداللَّهبن زبيركعبه را بنا كرد و از اين كار فراغت حاصل كرد ، آن را با مشك خوشبو ساخت و زمينش را از داخل فرش كرد .
هامش
( 1 ) - وى درسال 696 بهسلطنت رسيد و در سال 698 كشته شد . نك : « البداية و النهاية » ج 13 ، ص 348 وج 14 ، ص 3