در نزديكى كوه قعيقعان به طرف ذىطوى است ، خارج گردد .
قاضى بدرالدينبن جماعه در « منسك » خود مطلبى با اين مضمون دارد كه كدى همان راه كوهستانى است كه جاى معروف به قبر ابىلهب در جادهء عمره ، در آن واقع است . متن سخن ابنجماعه چنين است : از راه كوهستانى كُدى ( به ضمّ اول و قصر الف ) در پايين مكه خارج گردد ، اين همان راه كوهستانى است كه از دروازه معروف به باب شبيكه به مكه مىروند و همان راهى است كه به طرف رجمگاه معروف به قبر ابىلهب ، مىروند و نيز از آنجا به « زاهر » كه پيش از اين بدان اشاره شد مىروند و عمرهگزاران نيز از همين راه خارج مىشوند . اين سخن ابنجماعه با آنچه كه محبّ طبرى - كه خود در اين گونه مسايل صاحبنظر است - آورده ، ناسازگار است . هم از همين راه كوهستانى بود كه قيس بن سعدبن عباده روز فتح مكه - بنا به گفته ازرقى « 1 » - از آن وارد مكه شد . مطلبى هم در اينباره كه حسان بن ثابت در شعر پيش گفته خود راجع به كداء ، اين راه كوهستانى ؛ يعنى كُدا را مدّ نظر داشته است و شعرى هم كه آورده با آنچه كه فاكهى نقل كرده تفاوت دارد او اينگونه مىنويسد :
عدِمْنا خَيْلَنا انْ لم تَرَوْها * تُثِيرُ النّقْعَ موعدُها كَداءُ
در پايين مكه راهى كوهستانى است كه به آن كُدَىٌّ ( به ضم اول و تشديد و تنوين ياء ) گويند ، كه از آن به سمت يمن مىروند . محبّ طبرى با ذكر اين نكته مىگويد :
دروازهء مكه كه مردم يمن از آن رفت و آمد مىكنند ، بر اين راه ساخته شده است . اين سخن وى در « شرح التنبيه » است ، امّا در « القرى » مىگويد : و سوم كُدَىّ ( به ضم اول و تشديد ياى مصغّر ) جايى در پايين مكه است . كُدَىِ اول و دوم مشهوراند و سوّمى همان است كه به سمت يمن ( از مكه ) خارج مىشود و ضبط آن از سوى محققان ؛ از جمله ابوالعباس احمدبن احمر عُذْرِى چنين است . او اين مطلب را براى كارشناسان مكه بازگو مىكرد . اين مطلب را حُمَيْدى از وى نقل كرده است . اين گفتهء او كه دروازهء مكه ؛ يعنى
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 286