در تاريخ ازرقى از ابنعباس روايت شده كه : در نمازخانهء نيكان نماز بخوانيد . از او در اين باره پرسيدند ، گفت : منظور زير ناودان است . « 1 » حكم نماز در قسمت كعبهاى حجر ، همانحكم نماز خواندن در كعبه را دارد ، چونآنجا هم از كعبه است و بنا بر فتواى مشهور از مالك ، نماز واجب يا مستحبىِ مؤكد ؛ مانند وِتر و دو ركعت طواف و نماز حجر و دو ركعت نماز واجب طواف در آنجا درست نيست ، ولى مستحبات غير مؤكد درست است و همچون ديگر جاهاى حجر ، در آنجا مستحب هم هست . در بقيه حِجر ( يعنى خارج از محلى كه احتمال مىرود جزء كعبه باشد ) ، نماز واجب درست است و كراهتى هم ندارد .
در مذهب شافعى و ابوحنيفه ، مىتوان همهء نمازها را در همه جاى حجر ، به جاآورد .
دعا در حجر ، زير ناودان
در تاريخ ازرقى به نقل از عطا روايت شده كه گفت : هركس زير ناودان كعبه بايستد و دعا كند دعايش مستجاب مىشود و همچون روزى كه از مادر زاده شده ، از گناهانش پاك مىگردد . شبيه اين سخن ، پيش از اين ، به نقل از حسن بصرى ، در باب پانزدهم نيز آورديم . در روايتى ديگر همين معنا با لفظ ديگرى آمده است . « 2 » از حسن بصرى در رسالهء مشهورش روايت شده كه از عثمانبن عفّان شنيدم كه روزى نزد دوستانش آمد و گفت : آيا نمىپرسيد كه از كجا آمدهام ؟ گفتند : از كجا آمدهاى ؟ گفت : من بر دروازهء بهشت ايستادهام » ؛ و او زير ناودان ايستاده و در آنجا به درگاه خدا دعا كرده بود .
از ديگر فضايل حجر ، قرار گرفتن قبر اسماعيل عليه السلام در آن است .
در « تهذيبابنهشام » روايتى از زياد بكايى آمده كه به نقل از ابناسحاق مىگويد :
آنگونه كه مىگويند : حضرت اسماعيل عليه السلام يكصدو سى سال عمر كرد و پس از آن وفات يافت - رحمت خدا و بركاتش بر او باد ! - و در حجر كنار مادرش هاجر - خداى او را نيز
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، ص 318
( 2 ) - همان ، ج 1 ، ص 318