مواردى از حجر را اندازه گرفتيم و به اين نتيجه رسيديم كه فاصلهء ميان وسط ديوار ناودان كعبه تا ديوار روبهرويى آن ، از حجر پانزده ذرع بود و فاصلهء ديوار حجر در وسط ، دو ذرع و ربع بود و فاصلهء ديوارهء شرقى حجر تا ( ديوار كعبه ) پنج ذرع و فاصله ديوارهء غربى حجر ، پنج ذرع و يك قيراط بود و فاصلهء ميان دو لبهء حجر از داخل هفده ذرع و دو قيراط بود .
ارتفاع ديوار حجر از درون ، در لبهء شرقى دو ذرع يك قيراط كم و از بيرون ، دو ذرع و دو قيراط و ارتفاع ديوار حجر از داخل و از وسط يك ذرع و دو سوم ذرع و از خارج دو ذرع و دو قيراط بود و ارتفاع ديوارهاى حجر از داخل در لبهء غربى ، يك قيراط كمتر از دو ذرع و از خارج ، دو ذرع و يك هشتم بود . همهء اين اندازهها به ذرع آهنى است . ابنخرداذبه در اندازههاى مربوط به گردى حجر ، مطلب شگفتى دارد او مىگويد :
اندازهء گِردى حجر ، پنجاه ذرع « 1 » است . اين اندازه ، از اين نظر شگفت است كه با گفتهء ازرقى در اين باره « 2 » اختلاف دارد و رقم داده شده از سوى ابنخرداذبه ، به ميزان ده ذرع از آنچه ازرقى آورده ، بيشتر است .
نماز گزاردن در حجر اسماعيل
فاكهى گويد : احمدبن صالح براى ما گفتكه محمدبن جعفربن محمد ، ازپدرش ، از جدش ، ازعلىبن ابىطالب [ عليهم السلام ] نقلكردكه : رسول خدا صلى الله عليه و آله به ابوهريره فرمود :
ابوهريره ! بر در حجر فرشتهاى است كه بر هركس وارد شود ، مىگويد : دو ركعت نماز بگزار تا همهء گناهانت آمرزيده شود ؛ پس شروع كن . بر در ديگرِ حجر ، فرشتهء ديگرى از همان زمان كه خدا دنيا را آفريد تا زمانى كه كعبه به آسمان برده مىشود ، حضور دارد و به كسىكه نماز بگزارد و بيرون شود ، مىگويد : اگر از امت محمد صلى الله عليه و آله باشى در شمار پرهيزگارانى .
هامش
( 1 ) - المسالك والممالك ، ص 133
( 2 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، ص 321