هارون الرشيد در سال 189 به عمره آمد و در مكه مجاور شد ، دستور داد سنگى كه حجرالأسود در ميان آن قرار دارد ، با الماس سوراخ شود . اين سنگ از بالا و پايين سوراخ شد و در آن نقره ريختند .
حجرالاسود و فتنهء قرمطيان
تاريخنگاران نوشتهاند كه ابوطاهر قرمطى ، در هفتم يا هشتم ذىحجّه سال 319 به مكه آمد و در آنجا به اتفاق همراهانش ، به كارهاى زشتى دست يازيد ؛ از جمله حجرالأسود را مورد ضربه قرار داد و آن را شكست و سپس از جاى درآورد . نيز گفتهاند كه جفعربن فلاح بنّا به دستور ابوطاهر روز دوشنبه پس از نماز در چهاردهمين روز ذىالحجه آن را از جاى درآورد و با خود به هجر « 1 » برد و جاى آن در كعبه معظمه ، خالى ماند كه مردم براى تبرك ، دستان خود را در آن قرار مىدادند . تا اينكه بنا به گفتهء مسبّحى ، روز سهشنبه عيد قربان سال 339 به جاى خود بازگردانده شد .
برخى نيز مىگويند كه آن را سنبربن حسن قرمطى به مكه آورد و هنگامى كه سنبر به محوطهء كعبه آمد و امين مكه او را همراهى مىكرد ، حجرالأسود را از درون درآورد كه روى آن را پوششى از نقره در بر مىگرفت ، بهگونهاى كه درازا و پهناى آن را - كه پس از كنده شدن آسيب ديده بود - پوشش مىداد . او همراه خود گچ هم آورده بود و حجرالأسود را با دست ( در جاى خود ) نهاد و باگچ محكم ساخت . سنبر پس از گذاشتن حجرالأسود در جاى خود ، گفت : ما به قدرت الهى آن را برديم و به مشيت الهى بازگردانديم . مردم به حجرالأسود نگاه كردند و آن را بوسيدند و دست بر آن گذاشتند و خداوند متعال را سپاس گفتند .
باز گرداندن حجرالأسود به جاى خود ، پيش از حضور مردم براى زيارت كعبه در روز قربان صورت گرفت و چهار روز كمتر از 22 سال نزد قرمطىها مانده بود .
هامش
( 1 ) - نام كنونى آن « احساء » است .