گويند كه آن حضرت در زمان بناى كعبه به وسيله قريش ، در سنين نوجوانى بوده است . اين نظر را ازرقى آورده و در بخشى با عنوان « طول و عرض كعبه از داخل و خارج ، از روزگار كهن تا به امروز » چنين مىگويد : « آنگاه كه قريش در زمان جاهليت آن را بنا كردند ، پيامبر صلى الله عليه و آله نوجوان بود . » فاكهى مطلبى در تأييد اين گفته دارد و در آنچه ذكر كرده سخنى هم از سنّ پيامبر صلى الله عليه و آله به ميان آورده و حضرت را نوجوان دانسته است ؛ زيرا معمولًا به كودك از تولد تا زمان بلوغ بچه مىگويند و آنچه فاكهى در اين باره گفته در توضيحاتى كه وى تحت عنوان : « در بارهء طول و عرض كعبه از زمان حضرت ابراهيم عليه السلام تا به امروز » آورده مىگويد : « آنگاه قريش در زمان جاهليت آن را بنا كردند و ما در آنجا كه بناى كعبه به وسيلهء قريش پرداختيم ، گفتيم كه در آن زمان پيامبر صلى الله عليه و آله به سن بلوغ نزديك شده بود . »
اين گفته و آنچه ابنخليل نقل كرده ، هر دو به دليل تضاد با روايت مشهور در مورد سنّ آن حضرت در زمان بناى كعبه به وسيلهء قريش ، جاى شگفتى دارد ؛ روايت مشهور را ابناسحاق و ابنعقبه ذكر كردهاند ، ولى گفتهء ابنخليل را جاى ديگرى نديدهام . آن حضرت صلى الله عليه و آله - به هنگامى كه قريش در قرار دادن حجرالأسود در كعبه ، دچار اختلاف شد - شخصاً به اينكار اقدام كرد .
علت بناى مجدد كعبه به وسيلهء قريش نيز رنگ سوخته آن بر اثر آتشسوزى و سيلاب عظيمى بود كه بدان وارد شد و به ديوارهايش - پس از آن آتش سوزى - صدمه وارد شد . از اين رو ارتفاع آن را از بيرون هجده ذرع قرار دادند و آن نُه ذرع بيش از ارتفاعى بود كه حضرت ابراهيم خليل عليه السلام در مرّمت كعبه در نظر گرفت . از عرض آن نيز چند ذرعى كاستند و به حِجر اختصاص دادند ؛ چون هزينهاى كه براى اين كار تدارك ديده بودند ، امكان عرض بيشتر را نمىداد . آنها درى نيز براى آن تعبيه كردند تا هركس را خواستند راه دهند و هركس را نخواستند از ورودش مانع شوند . آن در را با سنگ محكمكارى كردند و در داخل آن شش ستون در دو رديف سه تايى ، از بعد از حجر تا ركن يمانى قرار دادند و در ركن شامى از درون ، نردبان نهادند ، تا بتوان به روى بام آن
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 187
مساهمون: محمد مقدس
ص١٨٧