زبيربن به كار قاضىِ مكه ، در كتاب « النسب » در بارهء بناى كعبه به وسيلهء قصىّبن كلاب ، چنين آورده است : و خبر ابوعبيدةبن عبدالعُزّىبن عمران العنبسى گفته است :
قصىّ اقدام به بناى بيت ( اللَّهالحرام ) كرد و مخارج آن را گرد آورد و سپس ويرانش ساخت و پس از آن بنايى ساخت كه هيچكس تا آن زمان ، چنان بنايى در آن نساخته بود ، و در همان زمان كه مىساخت اين اشعار را مىگفت :
ابني وبيتياللَّه يرفعها * وليبن أهل وُرّاثها بعدي
بيتاً بها و تمامها و حجابها * بيد الإله و ليس بالعبدي
قُصَّى آن را ساخت و برايش با چوب دَوْم « 1 » و برگ درخت خرما ، سقف گذاشت و اندازهاش را بيست و پنج ذرع قرار داد . به همين خاطر اعشى بكربن وائل در بارهاش سروده است :
فإنّي و ثوبي راهب اللُّجّ والتي * بناها قُصَّىٍ و المضاض بن جُرْهُم
لئن جدّ أسباب العداوة بيننا * لترحلنّ منّي على ظهر شيهم
زبيربن بكّار در جاهاى ديگر هم در اين باره سخن گفته است كه در بخش مربوط به اخبار قصىّ ، از آن ياد خواهيم كرد . تمام اين مطالب را فاكهى ، به نقل از زبير ، در كتاب خود اخبار مكه ، نقل كرده است .
فاكهى در بارهء بناى كعبه به وسيلهء قصى ، از غير زبير هم نقل قول كرده است ؛ زيرا در خبر مربوط به قصى مىگويد : عبداللَّهبن ابىسلمه از عبداللَّه بن يزيد ، از ابنلهيعه ، از محمدبن عبدالرحمان ابوالأسود برايم نقل كرد : كه شنيدهام قصىّبن كلاب خانهء كعبه را پس از حضرت ابراهيم عليه السلام و پس از وى ، قريش آن را بنا كرد .
ابوعبداللَّه محمدبن عائذ دمشقى در مغازى خود آورده كه قصىبن كلاب بيت ( اللَّهالحرام ) را بنا كرده و ماوردى در « الاحكام السلطانيه » اين خبر را بهطور قطع تأييد
هامش
( 1 ) - درختى شبيه نخل .