مهدىبن منصور عباسى ، كارگزارى مكه را بر عهده داشت و بنابراين سال هشتاد و سه كه گفته شد در واقع يكصد و هشتاد و سه بايد باشد .
و در برخى كتابها اسم « عبداللَّه » را « عبيداللَّه » ذكر كردهاند .
جدّه در حال حاضر ، ساحل مكه است و عثمانبن عفّان اولين كسى است كه آن را ساحل مكه قرار داد و اينكار را پس از مشورت با مردم و در پى درخواست آنان در سال بيست و شش هجرى انجام داد ، تا پيش از آن « شُعَيْبَه » ساحل مكه بود . ابنجبير يادآور شده كه در جدّه آثار ديوارههاى پيرامون آن را ديده و خاطر نشان ساخته كه در آن ، دو مسجد وجود دارد و آنها به عمربن خطاب منسوبند و به يكى از آنها مسجد آبنوس مىگويند ؛ زيرا در آن دو تيرك يا ستون از چوب آبنوس به كار رفته است . اين مسجد تا به امروز نيز شهرت دارد و برجاست ، ولى مسجد ديگر شناخته شده نيست . ممكن است همان مسجدى باشد كه نماز جمعهء جدّه در آن برگزار مىشود . اين مسجد ، آنگونه كه آگاهى يافتهام ، از بناهاى ملك مظفر والى يمن است . همچنين ابنجبير يادآور شده كه در جدّه جايى بود كه گنبدى قديمى در آن وجود داشت ، گفته شده منزل حوّا همسر آدم ابوالبشر عليهما السلام « 1 » بوده است . شايد همان جايى باشد كه به آن قبر حوّا مىگويند كه جاى مشهورى در جدّه است و امكان دارد كه حوّا هم در آن ساكن بوده و هم در آنجا دفن شده باشد .
بعيد مىدانم كه قبر حوّا در محل مذكور باشد ، ولى ابنجبير در اين باره چيزى نمىگويد ، چون به يقين بر وى پنهان مانده و پس از سفر مواردى را از ياد برده است .
و اللَّه اعلم .
فضيلت طائف
ابوهريرةبن حافظ ذهبى ، آنگاه كه - در نخستين سفرم به غوطهء دمشق - نزد وى تحصيل مىكردم ، به من خبر داد كه يحيىبن محمدبن سعد انصارى شفاهى به وى - تنها
هامش
( 1 ) - « رحلة بن جبير ، ص 55 - 53 ، طبع دار صادر بيروت ، 1384 ه . ق . / 1964 م . »