شده است .
و « وحّ » ( با حاء ) ناحيهء نعمان است . « 1 » حازمى بنا بر نقل قوى كه نووى از وى كرده ، وَحّ ( با حاء ) را ناحيهء نعمان مىداند و مىگويد : وَجّ ( با جيم ) هم ممكن است با وَحَّ ( با حاء ) اشتباه شده باشد . و افزوده است : حازمى گويد كه وجّ نامى براى دژهاى طائف ، يا نام يكى از دژهاى طائف است . همچنين در « المهذب » آورده : وادىاى است در طائف و صاحب « المطالع » گويد كه وجّ وادى است به فاصله دو روز تا مكه و محبّ طبرى نيز مىگويد كه در حديث آمده : وجَّ ( مكان ) مقدّس است . فاكهى نيز روايت كرده كه : از روايت خَوْلَه دختر حكيم ، همسر عثمانبن مظعون نقل شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : آخرين سرزمينى كه خداوند فتح كرد ، در وجّ است .
فاكهى مىگويد : سفيان بن عُيَيْنَه در تفسير آن مىگويد : آخرين غزوهء رسول خدا صلى الله عليه و آله غزوهء طائف بود كه به جنگ با مردم طائف رفت ؛ در صحاح جوهرى نيز چنين آمده است : بهترين مطلبىكه دربارهء اين جملهء پيامبر صلى الله عليه و آله گفته شده ، متعلق است به استاد ما ابومحمد بن حافظ عبدالعظيمبن عبدالقوىّ منذرى كه مىگويد : آخرين غزوهاى كه خداوند اهل شرك را درگير آن كرد ، غزوهء طائف در پى فتح مكهء معظمه بود . اين مطلب را مَيُورقى در كتابى آورده كه آن را « بهجة المُهَج في بعض فضائل الطائف و وَجّ » ناميده و در آن مسائل شگفتى در فضيلت طائف در مورد اين سخن الهى
وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ
؛ يعنى فتح مكه - روايت كرده است ، طائف مهمترين و عزيزترين شهرها از نظر اوست .
مفسّران در بارهء آيهء
لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ
« 2 » بر آنند كه منظور از دو قريه ، مكه و طائف است . خداوند - جلّ جلاله - طائف را با خانهء خود ( مكه ) همرديف آورده و اين نهايت افتخار ( براى طائف ) است كه ارزش و اعتبار و مفهوم آن به بيان نمىآيد .
هامش
( 1 ) - تهذيب الأسماء و اللغات ، ج 2 ، ق 2 ، ص 198
( 2 ) - زخرف : 31