طيالسى ، از ربيعبن صبيح برايم نقل كرد و گفت : از عطاء بن ابو رباح شنيده كه مىگفت :
در حالىكه ابنزبير براى ما سخنرانى مىكرد ، رسول اللَّه صلى الله عليه و آله فرمود :
« نماز در مسجد من ، برتر از هزار نماز در مساجد ديگر به جز مسجدالحرام است و نماز در مسجدالحرام برابر صد نماز است . »
عطا مىگويد : يعنى كه ( نماز در مسجدالحرام ) يكصد هزار برابر برتر از نماز در مساجد ديگر است . همچنين مىگويد : گفتم : اى ابا محمد ، اين فضيلتى كه گفته شده ، تنها مسجدالحرام را شامل مىشود يا همهء حرم را در بر مىگيرد ؟ گفت : همهء حرم را ؛ زيرا تمام حَرَم ، مسجد است . اين حديث را در « اتحاف الزائر » ابىيمن بن عساكر به نقل از شبابةبن سواد از ربيعبن صبيح نيز ديدهام جز اينكه در آن آمده است : « . . . و يك نماز در مسجدالحرام برابر يكصد هزار است . »
و در « مسند ابنحنبل » و « بزار » و « معجمالكبير » طبرانى به الفاظ مختلف آن را ديدهام و از طريق حديث ابنزبير ، سه روايت به دست مىآيد كه در يكى ، بنا بر آنچه در مسند عبدبن حميد و ابنحنبل و البزار و يكى از دو روايت طبرانى در معجمالكبير ، با توجه به يكى بودن رجال ابنحنبل و رجال صحيح ، نماز در مسجدالحرام برتر از يكصد نماز در مسجد مدينه است و در دومى آنچنان كه در مسند طيالسى و إتحافالزائر ابنعساكر آمده ، نماز در مسجدالحرام به اندازهء هزار نماز در مسجد مدينه است . سومى نيز روايت ابنزبير از حماد بن زيد است كه ابنحبّان در صحيح خود به نقل از حسنبن سفيان از محمدبن عبداللَّهبن حسان از حمادبن زيد آورده و از نظر ما از رجال اندكى برخوردار است و آن را به پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت داده است . به گفتهء ابنعبدالبرّ ، كسى كه اين نسبت را داده است ، از سلسله سند آن مطمئنتر و ثابتتر است ، چه ابنعبدالبرّ اين حديث را صحيح دانسته و گفته است : هنگام اختلاف ، اين حديث حجّت است و سندى است كه در مورد اختلاف براى كسىكه تعصب نداشته باشد ، قاطع و يقينآور است .
حديث انَس و جابر و ابودردا در مورد نماز در مسجدالحرام ، ضمن آن كه گوياى
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 157
مساهمون: محمد مقدس
ص١٥٧