« الإتحاف » ، از جايگاه كعبه نيز برتر و با فضيلتتر است .
از جمله كسانى كه قائل به برترى مكه بر ديگر جاها هستند ، بايد از امام ابوحنيفه و شافعى و احمدبن حنبل ( در روايت صحيحترى كه از وى نقل شده ) و نيز ابنوهب و ابنحبيب از پيروان مذهب مالكى نام برد . همچنين به گفتهء عبدى ، اكثريت فقها بر اين عقيدهاند . ابنعبدالبرّ مىگويد : اين مطلب از عمر و على [ عليه السلام ] و ابنمسعود و ابىدرداء و جابر و ديگر صحابه روايت شده است . و مىافزايد : ايشان در تقليد و پيروى نسبت به كسانى كه بعد از ايشان آمدهاند ، اولى هستند . در مورد فضيلت مكه همين بس كه خانهء خدا در آن است كه خداوند مقرر كرده كه اگر بندگانش در طول عمر خود ، حتى اگر يك بار عزم سفر كنند و آن را قصد كنند ، گناهانشان آمرزيده است و تنها در صورتى كه روى بدان جهت كنند ، نمازشان پذيرفته است و اين خانه خدا ، قبلهء مسلمانان زنده دل است .
گفتيم فضل و برترى كه براى مكه منظور شده ، بنا به گفتهء محبّ طبرى در « القرى » ، شامل همهء حَرَم آن نيز مىشود .
ابنعبدالبرّ برخى از احاديث را كه در برترى مدينه نسبت به مكه ، به آنها استدلال مىشود ، ضعيف مىداند . حديث ياد شده را حاكم در مستدرك « 1 » از صحيحين به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله مستند كرده كه حضرت به هنگام خروج از مكه به مدينه ، فرمودهاند :
« خداوندا ! مىدانى كه آنها مرا از دوست داشتنىترين شهرها بيرون كردند ؛ پس مرا در شهرى كه از همه بيشتر دوست دارى ، ساكن گردان . » ابنعبدالبر دربارهء اين حديث مىگويد : حديث صحيحى نيست و علما در ساختگى بودن آن ، همعقيدهاند .
به فرض كه اين حديث درست باشد ، بر آنچه كه بنا بر گفتهء محبّ طبرى بدان استناد شده ، دلالت ندارد ؛ زيرا وقتى اختلاف علما را در برترى مدينه بر مكه - طىّ فصلى كه ويژهء فضيلت مسجد مدينه و فضيلت نماز در آن است - بررسى مىكند ، مىگويد : اين سخن مورد استدلال ايشان ( كسانى كه قائل به فضيلت مدينه بر مكه هستند ) از پيامبر صلى الله عليه و آله
هامش
( 1 ) - كتاب الهجرة ، ج 3 ، ص 3