ويژگىهاى حرم ( مكه ) را مرقوم فرمودهايد ، ولى به مواردى كه كسى قصد گناه در آن داشته باشد ، نپرداختهايد . حال آن كه در ويژگىهاى مكه به اين هم اشاره شده كه براى كسانى كه قصد گناه داشته باشند و در صدد گناه برآيند ، عقاب در نظر گرفته شده است ، و در اين زمينه حديث با سلسلهء سند به دستمان رسيده كه از ابنمسعود در مسند احمد « 1 » و جاهاى ديگر آمده است و از سند صحيحى برخوردار است . »
آنگاه مىگويد :
« ابن ابىحاتم در تفسير خود به طور مفصّل بدين مسأله پرداخته است . »
« ابويُمنبن عساكر » نيز به هنگام سخن از احكام ويژهء مكه ، در فضل منا ، مطلبى دارد كه متن آن چنين است : هركس در مكّه ، درصدد الحاد برآيد ، ولى چنين عملى نكند ، خداوند او را عذاب دردناكى خواهد چشاند . همچنين از ويژگىهاى آن ، ناروايى غنيمتهاى آن است و اين كه نماز نافله بىسبب در هنگام كراهت ، در مكه مكروه نيست . و اين بنا بر حديثى است كه در اين مورد از سوى جُبيربن مُطْعم از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و مذهب شافعى بر آن است . لفظ حديث ياد شده را دار قطنى چنين آورده است : « اى خاندان عبدمناف ، كسى را كه درصدد نماز در اين خانه برآيد ، در هر وقتى از شب يا روز كه باشد ، منع نكنيد . » ابنحبّان نيز به همين معنا ، حديثى را روايت كرده و در سنن اربعه و نيز در ( مسند ) ابنحنبل و نزد ابنحبّان ، لفظ حديث از اين قرار است :
اى بنىعبدمناف ! اگر عهدهدار اين امر شديد از طواف و نماز هيچ كس در اين حرم در هر زمان و هر ساعت از شب و روز كه بخواهد مانع نشويد .
بيهقى ، مراد از نماز را دو احتمال دانسته ؛ يكى آن كه ممكن است منظور ، نماز ويژهء طواف باشد و مىگويد : اين بيشتر به سنت شبيه است . و احتمال ديگر اين كه منظور ، همه
هامش
( 1 ) - مسند احمد ، ج 1 ، ص 227 ، 310 ، 361 و ج 2 ، ص 234 ، 242 ، 315 ، 317 ، 411 ، 498 ، 3 / 149