« القرى » از ايشان و از ديگران هم نقل كرده است . هر چند در روايات صحيح از نظر علما ، گناه در مكه را همچون ديگر جاها ، شمردهاند .
* انسان به صِرف انديشيدن به گناه در مكه - گر چه توبه هم كرده باشد - مورد مؤاخذه قرار مىگيرد و اين مقتضاى حديثى است كه در مسند امام احمد بن حنبل « 1 » از عبداللَّه بن مسعود روايت شده و در مسند اين گونه آمده است : يزيد بن هارون گويد :
شعبه به نقل از سُدّى به ما خبر داده كه او يك بار از عبداللَّه شنيده كه مىگفت : شعبه گفته است كه سدّى اسنادش را برايم نقل نكرده ولى من نقل مىكنم ، از آنجا كه در قرآن آمده است
وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ . . . ،
« 2 » اگر كسى قصد كجروى و حرمتشكنى در حرم كند و در « عدن أبين » « 3 » هم باشد ، خداوند مطمئناً عذاب دردناكى نصيبش مىسازد .
وجه اختصاص مكه از نظر اين حكم در آن است كه اگر در جاهاى ديگر انسان قصد گناه كند ، تنها در صورتى كه آن گناه را مرتكب شود ، مورد مؤاخذه قرار مىگيرد .
مقتضاى حديث ابنعباس كه از پيامبر صلى الله عليه و آله و او از خداوند - عزّوجلّ - دربارهء نوشتن خوبىها و بدىهاى آدمى نقل كرده ، حاكى از آن است كه اگركسى قصد كار بدى كرد ، ولى آن را انجام نداد خداوند آن را يك حسنه مرقوم مىكند و اگر آن را انجام داد ، خداوند يك گناه منظور مىكند ، همين است . اين حديث در صحيحين آمده و به ظاهر ، در همه جا ؛ از جمله مكه صدق مىكند ، ولى حديث ابنمسعود كه بدان اشاره گرديد ، تنها ويژهء مكّه است .
من از اين ويژگى مكه غفلت كرده بودم ، ولى يكى از علماى معاصر كه از وجود اين كتاب آگاهى يافته و آن را مشاهده كرده بود ، برايم مطلبى نوشت كه متن آن از اين قرار است :
« كتاب مختصر « اخبار مكه » نوشتهء آن گرامى را ديدم . شما مواردى از
هامش
( 1 ) - مسند احمد ، ج 1 ، ص 428
( 2 ) - حج : 25
( 3 ) - « عدن أبين » جزيرهاى است در يمن كه « أبين » يكى از مردان حمير در آن اقامت گزيد ( تاج العروس ) .