در مسند احمدبن حنبل « 1 » بهنقل از ابنعباس روايتشده كه مىگويد : رسولخدا صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه فرمود : اين سرزمين ، حرام است ؛ خداوند در روزى كه آسمانها و زمين را آفريد ، آن را حرمت بخشيد و حرمت الهى آن تا روز قيامت ، پاينده خواهد بود . قتل در اين مكان براى هيچ كس جز من ، حلال نيست . پس از من نيز تا روز قيامت ، قتل در آن روا نيست ؛ براى من نيز تنها ساعتى از روز ، ( قتل ) حلال شده است . اين حرمت خداوندى است و تا روز قيامت ادامه دارد . شاخههايش نبايد بريده شوند . گياهانش نبايد ريشه كن گردند و شكارهايش نبايد به چنگال افتند ؛ آنچه پيدا شود ، نبايد برداشته شود ، مگر براى شناسايى صاحب آن .
راوى مىگويد : عباس كه خود از مردم اين شهر بود ، عرض كرد : به جز علف مكه كه در ساختن خانهها و قبرها ، به كار مىرود ؟ حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : جز علف .
بخارى و مسلم نيز آن را به همين مضمون روايت كردهاند .
در مسند احمد بن حنبل « 2 » نيز به نقل از ابوهريره روايت شده كه وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد ، فرمود : شكار آن به چنگ نيفتد و شاخههايش بريده نشود و يافتههايش جز براى كسى كه چيزى گم كرده است ، حلال نگردد . عباس گفت : مگر علف كه آن را براى قبرها و خانههاى خود نياز داريم ؟ رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : مگر علف . هر دو آن را نقل كردند . در همين روايت به لفظ آنها و « احمد » به جاى « و شاخههايش بريده نشود » آمده است ، « درختانش ريشه كن نشوند » . البته در الفاظ وارد شده و اين معنا ، اختلافهايى وجود دارد ، ولى به هر حال مجموعهء اين روايات ، حكايت از آن دارند كه نبايد گياهان مكه ريشه كن شوند ، مگر علف كه به دليل كار برد در سقف خانهها ، قبرها و رنگسازى و . . . از اين حرمت استثنا شده است . اين گياه بوى خوشى دارد و در درمان نيز به كار مىرود ؛ همچنان كه « المدوّنه » و ديگر كتب دوستان مالكىها و نيز در روايات صحيح مذهب شافعى آمده ، استفاده از گياهان و علفهاى حرم مكه براى خوراك چهار پايان و
هامش
( 1 ) - مسند احمد ، ج 1 ، ص 259
( 2 ) - همان ، ص 259 و 316 و 318